{"id":479,"date":"2017-03-01T17:07:24","date_gmt":"2017-03-01T15:07:24","guid":{"rendered":"http:\/\/jineoloji.eu\/tr\/?p=479"},"modified":"2017-03-01T17:07:24","modified_gmt":"2017-03-01T15:07:24","slug":"koetue-ve-cirkin-yasam-yolunda-iyi-ve-guezel-yasanmaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/koetue-ve-cirkin-yasam-yolunda-iyi-ve-guezel-yasanmaz\/","title":{"rendered":"K\u00d6T\u00dc VE \u00c7\u0130RK\u0130N YA\u015eAM YOLUNDA \u0130Y\u0130 VE G\u00dcZEL YA\u015eANMAZ"},"content":{"rendered":"

\u2018Ya\u015fam ya \u00f6zg\u00fcr olacak, ya hi\u00e7 olmayacak\u2019 ilkesine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m, do\u011fu\u015ftan \u00f6l\u00fcme veya sonsuzlu\u011fa kadard\u0131r. Sevgi ve sayg\u0131, estetik ve \u00f6zg\u00fcr ahl\u00e2kla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun merkezine kad\u0131n\u0131 oturtmam do\u011frudur. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck eylemiyle do\u011fan \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n\u0131n ve etraf\u0131nda geli\u015fen ya\u015fam\u0131n en g\u00fczelce ve dost\u00e7a olaca\u011f\u0131ndan ku\u015fku duymad\u0131m. Komplekse d\u00fc\u015fmedim. Erkek egemenlikli din ve toplum yerine, kad\u0131n\u0131n en az\u0131ndan e\u015fitli\u011fini g\u00f6zeten tanr\u0131\u00e7a a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 din ve toplum anlay\u0131\u015f\u0131na b\u00fcy\u00fck anlam verdim. Bunun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve a\u015fk\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7ili\u011fini y\u00fcr\u00fctt\u00fcm. Hi\u00e7bir kad\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla insana m\u00fclk g\u00f6z\u00fcyle bakmad\u0131m, bakt\u0131rmad\u0131m. Bu yolumda da do\u011frulu\u011fundan, ahl\u00e2ki ve estetik de\u011ferinden hi\u00e7 taviz vermeden sonsuza kadar y\u00fcr\u00fcmem, karakter olu\u015fumumun do\u011fal bir sonucudur. <\/span><\/span>Yanl\u0131\u015f ya\u015fam yolunda DO\u011eRU ya\u015fanmaz. K\u00f6t\u00fc ve \u00e7irkin ya\u015fam yolunda da \u0130Y\u0130 ve G\u00dcZEL ya\u015fanmaz. Ya\u015fam i\u00e7in krizler ve sava\u015flardan da daha a\u011f\u0131r bir felaket, hakikat alg\u0131s\u0131ndan k\u00f6kl\u00fc kopu\u015flara yol a\u00e7an sanal ya\u015fam kutular\u0131na k\u00f6lece ba\u011flanmad\u0131r; \u00e7oktan \u00e7izilmi\u015f yanl\u0131\u015f, \u00e7irkin ve k\u00f6t\u00fc yolda ya\u015famad\u0131r. Ya\u015fam\u0131n do\u011fruya getirilmesi ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131 i\u00e7in devrim dahil \u00e7e\u015fitli toplumsal s\u00f6ylem ve eylemlerle m\u00fccadele edilir. Bunun i\u00e7in de etik, estetik, felsefi ve bilimsel zihniyet ve irade olu\u015fturulur. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Toplumsal sorun kolektif sorundur. \u0130\u015fte ben bunun i\u00e7in etik ve esteti\u011fi \u00f6nerdim. <\/span><\/span> Kad\u0131n ahl\u00e2ki ve politik toplumun asal \u00f6\u011fesi olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik ve demokratikle\u015fme \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fam\u0131n eti\u011fi ve esteti\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da hayati rol oynar. Etik ve estetik bilimi kad\u0131n biliminin ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131d\u0131r. Ya\u015famdaki a\u011f\u0131r sorumlulu\u011fu nedeniyle kad\u0131n\u0131n t\u00fcm etik ve estetik konularda hem d\u00fc\u015f\u00fcnce hem de uygulama g\u00fcc\u00fc olarak b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131l\u0131m ve geli\u015fmeler sa\u011flayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Kad\u0131n\u0131n ya\u015famla ba\u011f\u0131 erke\u011finkine g\u00f6re \u00e7ok daha kapsaml\u0131d\u0131r. Duygusal zek\u00e2 boyutunun geli\u015fkinli\u011fi bununla ilgilidir. Dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fam\u0131n g\u00fczelle\u015ftirilmesi olarak estetik, kad\u0131n a\u00e7\u0131s\u0131ndan varolu\u015fsal bir konudur. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

G\u00fczellik sosyolojik bir olayd\u0131r, en \u00e7irkin olan\u0131n bile en g\u00fczel olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Meseleyi salt bedene indirgemek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bedeni en g\u00fczel k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, bunun i\u00e7in estetik yapanlar\u0131 ve kozmetik kullananlar\u0131 izliyoruz. S\u00f6zde en g\u00fczel hale getirilenlerin bile \u00fc\u00e7 ayda maymuna d\u00f6nd\u00fcklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Kad\u0131n\u0131n kendi \u015fahs\u0131nda g\u00fczelli\u011fini estetik olarak belirledim. Etik meselesine de gelince, \u201cBen benim\u201d diyeceksiniz. Kendi kendinizin olacaks\u0131n\u0131z. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ahl\u00e2k<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span>n teorisi olarak etik veya ahl\u00e2kiyat, temel felsefi problem olarak varl<\/span><\/span>\u0131\u011f<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span>, giderek daha yak<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span>c<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span> hale gelmi<\/span><\/span>\u015f<\/span><\/span> ahl<\/span><\/span>\u00e2<\/span><\/span>k<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span> incelemek ve yeniden esas rol\u00fcne kavu<\/span><\/span>\u015f<\/span><\/span>turmakla g<\/span><\/span>\u00f6<\/span><\/span>revlidir. <\/span><\/span>\u0130\u015f<\/span><\/span>levi do<\/span><\/span>\u011f<\/span><\/span>ru ortaya konulmas<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span> gereken ahl<\/span><\/span>\u00e2<\/span><\/span>k temel ya<\/span><\/span>\u015f<\/span><\/span>am ilkesi haline gelene dek <\/span><\/span>\u00f6<\/span><\/span>nemini yitirmeyen bir sorun olarak toplumdaki yerini koruyacakt<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span>r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Etik a\u00e7\u0131dan da kad\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fu daha kapsaml\u0131d\u0131r. \u0130nsan e\u011fitiminin iyi ve k\u00f6t\u00fc y\u00f6nlerini, ya\u015fam ve bar\u0131\u015f\u0131n \u00f6nemini, sava\u015f\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve deh\u015fetini, hakl\u0131l\u0131k ve adalet \u00f6l\u00e7\u00fclerini de\u011ferlendirme, belirleme ve kararla\u015ft\u0131rmada kad\u0131n\u0131n ahl\u00e2ki ve politik toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha ger\u00e7ek\u00e7i ve sorumlu davranma do\u011fas\u0131 gere\u011fidir. Tabii erke\u011fin kuklas\u0131 ve g\u00f6lgesi kad\u0131ndan bahsetmiyorum. S\u00f6z konusu olan \u00f6zg\u00fcr, e\u015fit ve demokratikle\u015fmeyi \u00f6z\u00fcmsemi\u015f kad\u0131nd\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Etik-estetik ili\u015fkisini g\u00fcl-diken ili\u015fkisi \u00fczerinden de geli\u015ftirebiliriz. G\u00fcl estetik ise, dikenler de onun eti\u011fi, ahlak\u0131d\u0131r. Eti\u011fi olmayan bir estetik olamayaca\u011f\u0131 gibi, esteti\u011fi olmayan bir etik de s\u00f6z konusu olamaz. Olursa modernitenin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir etik ve estetik de\u011fer ta\u015f\u0131mayan ucubelikler gibi olur. Etik ve estetiki toplumsal ba\u011flamda ele almak laz\u0131m. \u0130yi, g\u00fczel, do\u011fru ve ahlaki olan\u0131n toplumsal anlamda kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedir, ne anlama gelir? Siyasal, sosyal, ekonomik ve benzeri t\u00fcm alanlarda etik ve estetik olan\u0131 K\u00fcrt ger\u00e7e\u011fi temelinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaktan, tamamlamaktan s\u00f6z ediyorum. Yoksa s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim artistik anlamda modernitenin \u015fekillendirdi\u011fi bir estetik anlay\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Toplumsal hakikatlerin bilim, felsefe ve estetikle a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 geli\u015ftirdik\u00e7e daha do\u011fru, iyi ve g\u00fczel ya\u015faman\u0131n olanaklar\u0131 da art\u0131yor. Etik, adil ve politik olmayan ya\u015fam toplumsall\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fanmamas\u0131 gereken bir ya\u015famd\u0131r. Genelde uygarl\u0131k ve \u00f6zelde kapitalist modernite, olu\u015fturdu\u011fu ideolojik bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc tekelleriyle, k\u00f6leli\u011fin her bi\u00e7imine bulanm\u0131\u015f, bol yalanl\u0131, demagojik ve bireyci ya\u015famlarla yanl\u0131\u015f ya\u015famay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar ve kabul ettirir. Toplumsal sorun denen geli\u015fmeler de b\u00f6yle ortaya \u00e7\u0131kar.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bilinebildi\u011fi kadar\u0131yla insan toplumu mahl\u00fbkat i\u00e7inde en geli\u015fmi\u015f vicdana sahip biricik varl\u0131kt\u0131r. Kutsal gelenekte bu husus \u201c\u0130nsan e\u015fref-i mahl\u00fbkatt\u0131r\u201d bi\u00e7iminde deyimlenir. \u0130nsan\u0131n toplum do\u011fas\u0131 bu \u00f6zelli\u011fini temelde din, felsefe, sanat ve bilimsel etkinliklerle ger\u00e7ekle\u015ftirir. Vicdan\u0131n kendisi kurt-kuzu ikilemini a\u015fma g\u00fcc\u00fcn\u00fc ifade eder. \u0130nsan\u0131n toplumdaki bu konumu e\u015fsizdir. Toplumsal sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde vicdan en b\u00fcy\u00fck silaht\u0131r. \u0130nsan bireyini, onun vicdan\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan toplumsal varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, toplumsal vicdand\u0131r. Toplumsuz birey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fi gibi vicdans\u0131z toplum da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ahl\u00e2ktaki \u2018iyi\u2019-\u2018k\u00f6t\u00fc\u2019 ayr<\/span><\/span>\u0131m\u0131 uygar toplumdaki temel sosyal b\u00f6l\u00fcnmeyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bir y\u00f6n\u00fcyle \u00e7\u0131kar gruplar\u0131 aras\u0131ndaki mesafeyi a\u00e7\u0131klar. Genelde ise \u2018iyi ve k\u00f6t\u00fc toplum\u2019 ayr\u0131m\u0131n\u0131 ifade eder. \u00d6z\u00fc toplumculuktur. Topluma ba\u011fl\u0131l\u0131k iyi ahl\u00e2k\u0131, toplumdan uzakl\u0131k ve onun de\u011ferleriyle \u00e7eli\u015fme ise k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ifade eder. Toplumsal kurulu\u015f ba\u015flang\u0131\u00e7tan itibaren ahlaki karakterlidir. Yani toplumu d\u00fczenlenleyen kurallara kutsall\u0131k atfedilir ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc temelde ba\u011flan\u0131l\u0131r. Toplumun \u2018ilk anayasas\u0131\u2019 ahl\u00e2k kurallar\u0131d\u0131r. Toplumun \u00f6z\u00fcnde ahl\u00e2k vard\u0131r. Ahlaki temelini yitiren toplum da\u011f\u0131lmaktan kurtulamaz. Toplumsal kurallar ise \u00f6z\u00fcnde toplumun kimli\u011fine, tanr\u0131sal varl\u0131\u011f\u0131na ve diline ba\u011fl\u0131 olmay\u0131, sanki tek bir canm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na di\u011fer \u00fcyelerine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve gerekti\u011finde onlar i\u00e7in \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze almay\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Toplumun d\u0131\u015f\u0131na at\u0131lmak zaten \u00f6l\u00fcmle e\u015ftir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kapitalist modernitenin yarat\u00adt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyaya bak\u0131n; ya\u015fam her y\u00f6n\u00fcyle kirletilmi\u015f, insan insan olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f. Kad\u0131n\u0131 sahte, erke\u011fi sahte, tarih ve dinler, kutsal kitaplar iktidar yalanlar\u0131n\u0131n ara\u00e7lar\u0131 haline getirilmi\u015f. Ahlak, vicdan ve adalet gibi toplumsal de\u011ferler ba\u015fta olmak \u00fczere i\u011ffale u\u011framayan tek bir de\u00ad\u011fer b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015f. Ben insan\u0131m diyen biri b\u00f6yle bir iha\u00adnet zemininde nefes alabilir mi? Dipsiz ve karanl\u0131k bir kuyunun dibindeki biri i\u00e7in, kuyudan \u00e7\u0131kmak i\u00e7in uzat\u0131lan ip ne ise, benim i\u00e7in de ger\u00e7ek odur. Nas\u0131l ki kuyunun dibindeki insan can havliyle bu ipe s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131yorsa, biz de ger\u00e7e\u011fe \u00f6yle sar\u0131lmal\u0131y\u0131z. Umut dedi\u011finiz \u015fey de budur, ger\u00e7e\u011fin yaratt\u0131\u011f\u0131 fark\u0131na varma, bilin\u00e7lenme ve bunun ayd\u0131nlanmas\u0131nda gelece\u011fe y\u00fcr\u00fcme g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Bunun iradesinin ve eyleminin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u00c7o\u011fu mutluluk, ekonomik idare, rahat bir ya\u015fam ar\u0131yor. Yaln\u0131z d\u00fcnya g\u00fczellikleri ile rahat olamazs\u0131n\u0131z. Kirli ruhlar rahat de\u011filler. \u00c7a\u011f\u0131n olanaklar\u0131ndan yararlan\u0131yorlar, ama rahat de\u011filler. Rahatl\u0131\u011f\u0131 emecek bir ruh yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc vicdan sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f de\u011filler. \u00c7ok iddial\u0131 olanlar birka\u00e7 ipucu yakalayabilirler. Zihniyet ve ruhsal d\u00fcnyan\u0131zda ciddi sorunlar\u0131 ya\u015f\u0131yorsunuz. B\u00fcy\u00fck bir vicdan, ahlak ve k\u00fclt\u00fcr devrimine ihtiyac\u0131n\u0131z var. Ac\u0131lar\u0131 ve sevgileri do\u011fru temelde anlaman\u0131z i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir vicdan devrimine ihtiyac\u0131n\u0131z var. Bu co\u011frafyada kan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden sevgi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne nas\u0131l ge\u00e7i\u015f yap\u0131l\u0131r? Ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n, a\u015firet, kabile ve milliyet\u00e7ilik zevkinin do\u011furdu\u011fu vicdan sorunlar\u0131 nas\u0131l a\u015f\u0131l\u0131r? Filistin\u2019de de ya\u015fanan budur. Ortado\u011fu R\u00f6nesans\u0131 ile biz bunu a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Mezopotamya k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde bu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Eskiler 40 y\u0131l \u00e7ile \u00e7ekmek derler. Benim 40-50 y\u0131ll\u0131k ya\u015fam\u0131m \u00e7ile \u00e7ekmedir. Bunu sizin hissetmeniz \u00e7ok zor. Bana ac\u0131 veriyor. \u0130nsan\u0131n vicdan ve y\u00fcrek devrimi olmazsa g\u00fc\u00e7l\u00fc olmayacakt\u0131r. Vicdan devrimini do\u011fru anlamadan, g\u00fc\u00e7l\u00fc politika yapamazs\u0131n\u0131z. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u00d6zg\u00fcr bir insan olmak i\u00e7in s\u00fcrekli bir geli\u015fmenin sahibi olmak gerekiyor. An\u0131n devrimcisi olmak \u00f6nemlidir. Bu anlam\u0131yla kendini a\u015famayan\u0131n gen\u00e7le\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00dcretmeyenin, bir \u00fcr\u00fcn ortaya \u00e7\u0131karmakta uzak kalan\u0131n, ilerleme kaydetmeyenin beyni ke\u00e7ele\u015fiyor, giderek donup kal\u0131yor ve zamanla \u00e7\u00fcr\u00fcmeye y\u00fcz tutuyor. Yani geli\u015fme kaydetmeyen h\u0131zl\u0131 ya\u015flan\u0131yor. Ben planl\u0131 ya\u015f\u0131yorum. Her dakikam\u0131, her saniyemi de\u011ferlendiriyorum. Yirmi d\u00f6rt saat beynimi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r halde tutuyorum. Siz ise yirmi d\u00f6rt saatte bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. Yani zaman tasfiyesi ya\u015f\u0131yorsunuz. Devrimci zaman\u0131 \u00e7o\u011faltmas\u0131n\u0131 bilmedi\u011finiz i\u00e7in geli\u015femiyorsunuz. Bunun ad\u0131 kocamad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u0130nsan\u0131n kendisini s\u00fcrekli ya\u015fama haz\u0131rlamas\u0131 laz\u0131m. Ayn\u0131 kal\u0131narak ya\u015fanmaz. Ben b\u00f6yle ya\u015famad\u0131m. Bu bi\u00e7imde ya\u015fanmaz, ya\u015fanmayacak. <\/span><\/span>Ya\u015fl\u0131l\u0131k ve gen\u00e7lik de sosyolojik bir olayd\u0131r. On alt\u0131 ya\u015f\u0131nda kocamak m\u00fcmk\u00fcnken, yetmi\u015f ya\u015f\u0131nda \u00e7ok gen\u00e7 kalmak olas\u0131d\u0131r. S\u00fcrekli de\u011fi\u015fim halinde olanlar\u0131n gen\u00e7 kald\u0131klar\u0131n\u0131, gen\u00e7 ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ya\u015fayarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Hep yeni kalmak ise her ko\u015ful alt\u0131nda mutlaka ger\u00e7e\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak hareket etmek ve ger\u00e7e\u011fe m\u00fcdahale edebilmenin ko\u015fullar\u0131n\u0131 yaratabilmek demektir. Ben ya\u015f olarak hepinizden ileriyim, ama sosyolojik olarak hepinizden \u00e7ok gencim. Ger\u00e7ekten de kendimi \u00e7ok dinamik hissediyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc her daim ama\u00e7l\u0131, hedefli ya\u015f\u0131yorum. B\u00fct\u00fcn hesaplar\u0131m e\u015fit, \u00f6zg\u00fcr ve payla\u015f\u0131mc\u0131 bir topluma \u00e7\u0131kar. Her hal\u00fckarda nicel birikimleri ve nitel patlamalar\u0131 ya da de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm anlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek y\u00fcr\u00fcyorum.Belirtti\u011fim gibi gen\u00e7lik ve ya\u015fl\u0131l\u0131k fiziksel zaman\u0131n uzunluk ve k\u0131sal\u0131\u011f\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fil. Kapitalist tekellerin ya\u015fam tarz\u0131na kar\u015f\u0131 alternatif ya\u015fam geli\u015ftiremeyenler, sistemin ideolojik sald\u0131r\u0131s\u0131na a\u00e7\u0131k olanlar \u00e7ok \u00e7abuk \u00e7\u00fcr\u00fcyor ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri erkenden ya\u015flan\u0131yor. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Genelde modernite, \u00f6zelde demokratik modernite tart\u0131\u015fmalar\u0131 hakikat alg\u0131m\u0131z\u0131 yeniden geli\u015ftirebilir. Yanl\u0131\u015f, \u00e7irkin ve k\u00f6t\u00fc yollarda heba olan ya\u015famlardan kopup do\u011fru, g\u00fczel ve iyi ya\u015fam yollar\u0131na y\u00f6nelebiliriz. Bunun i\u00e7in demokratik modernitenin zihniyet devrimiyle, toplumsalla\u015fan felsefe, sanat ve bilim yoluyla hakikat alg\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirip do\u011fru, iyi ve g\u00fczel ya\u015fam\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Zerd\u00fc\u015ftl\u00fc\u011f\u00fcn \u00fc\u00e7 ilkesi var; <\/span><\/span>do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcn, g\u00fczel s\u00f6yle, sa\u011flam yap<\/i><\/span><\/span>. Do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcn, bilime, ikincisi, sanata, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, ahlaka vurgu yap\u0131yor. Bu \u00fc\u00e7 ilke g\u00fcncelle\u015ftirilerek g\u00fczel bir ahlaka ula\u015f\u0131labilir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

B\u0130L\u0130M\u0130N ET\u0130KTEN YOKSUN GEL\u0130\u015eMES\u0130, \u00c7A\u011eDA\u015e HASTALIKLARIN TEMEL\u0130D\u0130R<\/h4>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bilim ve tekni\u011fine dayal\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve bask\u0131 d\u00fczenlerinin devasa boyutlara ula\u015fmas\u0131n\u0131n en temel nedeni, \u015f\u00fcphesiz i\u015fkenceli y\u00f6ntemden ziyade, esasta bilimin yap\u0131l\u0131\u015f ve kullan\u0131l\u0131\u015f tarz\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bilim ve bilimin temsilcileri bu durumdan kesinlikle sorumludur. Bunlar\u0131n S\u00fcmer rahiplerinin S\u00fcmer devleti ve uygarl\u0131\u011f\u0131ndan sorumlu olmaktan daha fazla sorumlu tutulmalar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda ba\u015fta iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131 olmak \u00fczere t\u00fcm sava\u015flarda, yoksulluk, \u00e7evre kirlili\u011fi, cinsler aras\u0131 e\u015fitsizlik, n\u00fckleer deh\u015fet dengesi, n\u00fcfus fazlal\u0131\u011f\u0131, teknoloji \u00e7\u0131ld\u0131rmas\u0131 gibi konular esas olmak \u00fczere, ortaya \u00e7\u0131kan a\u011f\u0131r sorunlarda bilim yapma tarz\u0131 ve temsilcili\u011finin sorumlulu\u011fu politikac\u0131 ve askeri komutanlardan daha az de\u011fil, daha fazlad\u0131r. Bu gidi\u015fata bilim rahipleri ge\u00e7it vermi\u015flerdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze do\u011fru \u00fcniversiteler, S\u00fcmer ve Orta\u00e7a\u011flar\u0131n tap\u0131naklar\u0131ndan daha az olmayan, tutucu ve bencil anlamda \u00e7a\u011fa kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck sorumsuzluk i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. Bol bol ilk\u00e7a\u011flar\u0131 ve orta\u00e7a\u011flar\u0131 su\u00e7lay\u0131p kendini vaftiz etmek, hem de bunu \u2018bilimsel y\u00f6ntem\u2019 suyuyla ger\u00e7ekle\u015ftirmek, herhalde fazla temizleyici ve ar\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 bir de\u011fere sahip de\u011fildir. Bu bir abartma de\u011fildir. T\u00fcm k\u0131yaslamalar, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n insanda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi imha, i\u015fkence, a\u00e7l\u0131k ve hastal\u0131klar\u0131n di\u011fer t\u00fcm y\u00fczy\u0131llar\u0131n toplam\u0131ndan fazla oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bununla \u015fu kan\u0131tlan\u0131yor: E\u011fer ger\u00e7ekten tarih ve toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda sorumluluk duyuluyorsa, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n temel paradigmalar\u0131, dayand\u0131klar\u0131 y\u00f6ntemler, ortaya serdikleri eserler, bilim tarz\u0131n\u0131 ve \u00f6zellikle uygulanmas\u0131n\u0131 k\u00f6kl\u00fc bir \u00f6zele\u015ftiriden ge\u00e7irilmek zorundad\u0131r. Bu g\u00f6rev ba\u015far\u0131yla yerine getirilmedik\u00e7e, hi\u00e7bir rahip veya b\u00fcy\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinden daha az bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe yol a\u00e7mad\u0131klar\u0131 su\u00e7lama ve yarg\u0131lamas\u0131ndan kurtulamayacaklard\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bunun i\u00e7in en ba\u015fta yap\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey, tarihsel ve toplumsal yakla\u015f\u0131m\u0131n do\u011frultulmas\u0131 ve temel derslerine, etik, ahl\u00e2ki sonu\u00e7lar\u0131na mutlaka ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmas\u0131d\u0131r. Aksi halde kontrolden \u00e7\u0131kan bir b\u00fcy\u00fc ve sapk\u0131n tarikat, bir \u00c7ernobil\u2019den ve Hiro\u015fima\u2019dan daha y\u0131k\u0131c\u0131 ve ac\u0131 veren durumda olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bir b\u00fcy\u00fcc\u00fc ve din adam\u0131 da bir bilim adam\u0131ndan daha tehlikeli de\u011fildir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bilimci softal\u0131\u011f\u0131ndan ciddi ku\u015fkular\u0131m var. Kendimi yanl\u0131\u015f anlamaman\u0131z\u0131 dileyerek belirteyim ki, \u00fcslubum biraz peygamberce veya bilgecedir. \u015eunu demek istiyorum: Mitolojik, felsefi, dini, bilimsel ve estetik-ahlaki realiteyi i\u00e7 i\u00e7e vermeyi daha insanc\u0131l buluyorum. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131z bilimi korkun\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fcde kadavrasald\u0131r. S\u0131n\u0131rs\u0131z par\u00e7alayarak incelemeyi ahlaken de tehlikeli buluyorum. Bana g\u00f6re insanl\u0131\u011f\u0131n kurulu\u015f gelene\u011fi sonuna kadar belirleyici olmak durumundad\u0131r. Bu y\u00fczden totemik, mitolojik anlat\u0131m\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyemeyiz, k\u00fc\u00e7\u00fcmsersek k\u00f6k\u00fcnden kopar\u0131lm\u0131\u015f insan\u0131 kabul etmi\u015f oluruz.Bu tehlikelidir. Kutsal Kitab\u0131n \u2013Kur\u2019an da dahil\u2013 insanl\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcz bilimince rahatl\u0131kla \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclebilir. Fakat ondaki asla sayg\u0131s\u0131zl\u0131k edilmemesi gereken yan\u0131, gelene\u011fe iman derecesinde de\u011fer vermesidir. Gelenekten \u015funu anl\u0131yorum: Evrensel olu\u015fumun insanla\u015fmas\u0131na ve oradan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ya\u015fanan her \u015fey ayn\u0131 zamanda KAOS aral\u0131\u011f\u0131na, yani \u00f6zg\u00fcrle\u015fme, yarat\u0131c\u0131l\u0131k olgusuna da inan\u0131yorum. Yani gelene\u011fi de\u011fi\u015ftirebiliriz. Tanr\u0131sall\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fc de budur. Bu tanr\u0131sall\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131c\u0131 insan oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Toplumsal anlamda bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kullan\u0131yorum.<\/span><\/p>\n

\u015eunu demek istiyorum: Tahribe yol a\u00e7an ve ac\u0131 veren her geli\u015fmenin arkas\u0131nda moral de\u011ferden \u00e7oktan kopmu\u015f, neye ve kime hizmet etti\u011fini sorgulamaks\u0131z\u0131n kabul eden bilim adam\u0131n\u0131n masas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir plan ve program vard\u0131r. Bunun da arkas\u0131nda b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015fl\u0131klar, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczl\u00fckler ve adaletsizlikler yatan sakat bir tarih ve toplum anlay\u0131\u015f\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bilim bu b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeden, bu a\u011f\u0131r su\u00e7lamadan ve ele\u015ftiriden kurtulamayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc varolan ger\u00e7eklik hakl\u0131 ele\u015ftirinin ta kendisidir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bilim ve tekni\u011fin etik ve ahl\u00e2ktan \u00e7ok \u00f6nde gitmesi, asl\u0131nda en tehlikeli geli\u015fmelerin zihniyet yap\u0131s\u0131n\u0131 yaratmaktad\u0131r. Ahl\u00e2ki kayg\u0131 ta\u015f\u0131mayan bilim, siyaset ve ekonomiyle ilkesiz ittifak edince; birinci ve ikinci d\u00fcnya sava\u015flar\u0131, \u00e7ok say\u0131da anlams\u0131z b\u00f6lge sava\u015f\u0131, atom bombas\u0131n\u0131 kullanma, n\u00fckleer deh\u015fet dengesine yol a\u00e7ma, \u00e7evreyi ya\u015fanmaz duruma getirme, tehlikeli n\u00fcfus art\u0131\u015flar\u0131 gibi her birisi tek ba\u015f\u0131na insanl\u0131\u011f\u0131 u\u00e7uruma g\u00f6t\u00fcrebilecek sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilmi\u015ftir. Daha nerede durulaca\u011f\u0131 da kestirilememektedir. \u015e\u00fcphesiz mitolojik ve dinsel temelli ahl\u00e2k\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 vahim durumlar da bilinmektedir. Ahl\u00e2k\u0131n kendi ba\u015f\u0131na bir g\u00fc\u00e7 te\u015fkil etmedi\u011fi, genel toplum davran\u0131\u015f\u0131 olarak rol oynad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ama yine de bo\u015f b\u0131rak\u0131lmas\u0131, bilim \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck eksikli\u011fidir. Kesinlikle bilim eti\u011fine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bilimin etikten yoksun geli\u015fmesi, \u00e7a\u011fda\u015f hastal\u0131klar\u0131n temelidir. Dinin zay\u0131flamas\u0131 bu s\u00fcreci daha da tehlikeli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bilimin \u00f6zenle kendi ahl\u00e2k\u0131n\u0131, hatta en y\u00fcce otorite olarak devletlerin bile \u00fcst\u00fcnde bir g\u00fc\u00e7 ve konum ifade eden bilim ahl\u00e2k\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc kurup i\u015fletmesi gerekir. Sivil toplum ger\u00e7e\u011fi bu noksanl\u0131\u011f\u0131n itiraf\u0131 olup son derece yetersizdir. Sivil toplumun daha da geli\u015ftirilmesi zorunlu olmakla birlikte, bilim ahl\u00e2k\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve uygulama g\u00fcc\u00fc olan bir otoriteye kavu\u015fturulmas\u0131, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdaki BM\u2019den de \u00f6nemli bir kurumu olarak de\u011ferlendirilmelidir. Ger\u00e7ek insanl\u0131k ve enternasyonalizm b\u00f6ylesi kurumlar\u0131n g\u00fcc\u00fcyle anlam bulur. <\/span><\/p>\n

Devletlerin ve dayand\u0131klar\u0131 t\u00fcm kurumlar\u0131n amans\u0131z ekonomik ve siyasal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n mevcut halleriyle insanl\u0131\u011f\u0131 daha da u\u00e7uruma ta\u015f\u0131malar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 ekonomik ve siyasal hesapl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 etik, ahl\u00e2k kayg\u0131lar\u0131n\u0131 tamamen g\u00f6z ard\u0131 edebilecek bir noktaya kadar ta\u015f\u0131rmaktad\u0131r. <\/span>Siyaset \u00f6ng\u00f6r\u00fc ve derinlik sanat\u0131d\u0131r. Ustal\u0131k gerektirir. Ustal\u0131k g\u00f6steremeyecekseniz bu i\u015fe hi\u00e7 girmeyin derim. Ama giriyorsunuz. O zaman muazzam dikkat ve duyarl\u0131l\u0131k g\u00f6stereceksiniz. Mesele etik-estetikten a\u00e7\u0131l\u0131p toplumsall\u0131\u011fa uzan\u0131nca, kabul edece\u011finiz \u00fczere siyasetle ili\u015fkisini kurmadan yola devam etmek neredeyse m\u00fcmk\u00fcn olmuyor.<\/span> Etik ve estetik siyasal bilin\u00e7le ili\u015fkilidir; siyaset yapma ahlak\u0131 temelinde g\u00fczel, iyi, do\u011fru ve \u00f6zg\u00fcr olan\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Bu \u00f6yle sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi kolay ve kendili\u011finden geli\u015fmiyor. Mesela bir\u00e7o\u011funuz siyaset yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 san\u0131yorsunuz. Ama ne kadar ger\u00e7ek bir K\u00fcrt oldu\u011funuzu kendinize sormu\u015f bile de\u011filsiniz. K\u00fcrt ger\u00e7e\u011fini bilmeyen, kavramayan ve ya\u015famayan biri K\u00fcrtler i\u00e7in ne kadar siyaset yapabilir? Basit gibi g\u00f6r\u00fcnse de bunlar can al\u0131c\u0131 sorulard\u0131r. K\u00fcrt tarihini, K\u00fcrt sosyolojisini ve K\u00fcrt\u2019\u00fcn g\u00fcncel ger\u00e7e\u011fini bilmeden siyaset yapma iddias\u0131nda bulunanlar ancak bug\u00fcn siyaset sahnesindeki \u00e7aresiz fig\u00fcranlar gibi olabilirler. Bu bir yerde sizin de \u00e7aresizli\u011finiz ve \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz oluyor. Bunu iyi bileceksiniz. siyaseti an\u0131 an\u0131na ya\u015fayanlar her g\u00fcn kendilerine y\u00fczlerce soru sorar ve y\u00fczlerce cevap geli\u015ftirirler. Bir saniye bile kendilerini d\u00fc\u015f\u00fcnmez, zaman\u0131 asla bo\u015fa harcamazlar. <\/span><\/p>\n

Braidwood, \u201cD\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde ya\u015fam Toros-Zagros da\u011f silsilelerinin kavisli eteklerindeki ya\u015fam kadar anlaml\u0131 olamaz\u201d der. \u00c7ok uzak bir k\u00fclt\u00fcrde yeti\u015fmi\u015f olan bu insana acaba ne t\u00fcr hisler bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylettirdi? Uygarl\u0131\u011f\u0131 iyi tan\u0131yan bir arkeolog ve tarih\u00e7i olarak, neden en anlaml\u0131 ya\u015fam\u0131 bu k\u00fclt\u00fcrel sahada g\u00f6r\u00fcyor? H\u00e2lbuki buralar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc ya\u015fayanlar\u0131 Avrupa\u2019daki en d\u00fc\u015f\u00fck bir \u00fccret i\u00e7in bile k\u0131rk takla at\u0131p vebadan ka\u00e7ar gibi bu topraklardan ka\u00e7mak istiyorlar. Hi\u00e7bir kutsallar\u0131 ve estetik de\u011ferleri kalmam\u0131\u015f, bu de\u011ferler bir daha elde edilemeyecekmi\u015f gibi g\u00f6\u00e7\u00fc kader olarak kar\u015f\u0131l\u0131yorlar.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sosyal bilim olarak felsefe t\u0131pk\u0131 do\u011fu\u015f s\u00fcrecindeki gibi bir rol\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de oynamak durumundad\u0131r. \u0130ktidarla\u015fm\u0131\u015f bilime kar\u015f\u0131 felsefeye d\u00f6n\u00fc\u015f \u00f6zg\u00fcr toplumun \u00e7\u0131k\u0131\u015f ilkesidir. Felsefeye dayanmayan bir demokrasinin kolayca yozla\u015faca\u011f\u0131 ve demagoglar\u0131n elinde halklar\u0131 y\u00f6netmenin en soysuz bir arac\u0131 olaca\u011f\u0131 tarihte ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde say\u0131s\u0131z \u00f6rnekleriyle kendini g\u00f6stermi\u015ftir. Bunu \u00f6nlemenin yolu bir yan\u0131 etik, bir yan\u0131 bilim olan ve ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcn olan gelenekle politik m\u00fccadeleyi y\u00fcr\u00fctmektir. Sistemin krizinden bu sorumlulukla daha \u00f6zg\u00fcr ve e\u015fitli\u011fe dayal\u0131 bir ya\u015fam y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, onun d\u00fcnyas\u0131n\u0131 yaratabiliriz.<\/span><\/p>\n

A\u00e7\u0131k ki ba\u015far\u0131l\u0131 bir zihniyet ayd\u0131nlanmas\u0131 tarihin \u00f6zl\u00fc genel kavray\u0131\u015f\u0131 kadar, \u00e7a\u011fda\u015f bilim ve felsefenin ufkunu yakalamay\u0131 da \u00f6nko\u015ful sayar. Bat\u0131 bilim ve felsefesini \u00f6z\u00fcmsemeden, tarihle bulu\u015fturup sentez olu\u015fturma imk\u00e2n\u0131 yoktur. Bu i\u015f \u00f6yle \u0130slamc\u0131l\u0131kla, Budac\u0131l\u0131kla y\u00fcr\u00fcyecek bir i\u015f de\u011fildir. Savunmamda taslak niteli\u011finde de olsa Bat\u0131 zihniyeti ile k\u00f6rce olmayan bir \u00e7at\u0131\u015fma vard\u0131r. \u00c7ok \u00f6zl\u00fc ve d\u00fcr\u00fcst ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Benim i\u00e7in Bat\u0131 zihniyeti ile tatmin olmak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck moral zaaflar\u0131 var. Ama ola\u011fan\u00fcst\u00fc bilimsel bilgi derinli\u011fi var. En k\u0131skand\u0131\u011f\u0131m taraf bunu ba\u015farma yetenekleridir. Bu y\u00fczden sayg\u0131 duyuyorum. Bununla birlikte \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir hastal\u0131\u011f\u0131n veya noksanl\u0131\u011f\u0131n bu alandan kaynakland\u0131\u011f\u0131na eminim. Moral, etik olarak \u00e7a\u011fda\u015f bir rahip olmaktan \u00f6te bir de\u011ferleri olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Bu zaaflar\u0131n\u0131 giderebileceklerini sanm\u0131yorum. Do\u011fay\u0131 ve toplumu adeta yercesine bu kadar amans\u0131z yakla\u015fmak \u00fcrk\u00fcnt\u00fc veriyor. Bilmek kadar bir etik de\u011feri de yaratmal\u0131yd\u0131lar. Sistemi etiksiz b\u0131rakmak nas\u0131l vicdanlar\u0131na, ayd\u0131n zihinlerine s\u0131\u011fd\u0131? Kim, ne onlar\u0131 etkisiz k\u0131ld\u0131? Belki de \u00e7oktan iktidar onlar\u0131 sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131r. Bilim s\u0131n\u0131f\u0131, i\u015f\u00e7ilerden daha k\u00f6t\u00fc patronajd\u0131r, ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Umutsuzlu\u011fumun nedeni budur. Halbuki R\u00f6nesans\u2019ta ne yaman direni\u015f\u00e7iydiler. Giordano Bruno\u2019yu ne kadar g\u00fcncelle\u015ftirebiliriz? Yine Sokrates\u2019i seslendirebilir miyiz? Hi\u00e7 kimse bu b\u00fcy\u00fck zihniyetlerin yitik oldu\u011funu iddia edemez. Etmemesi ve ya\u015fat\u0131lmas\u0131 gerekir. Mevlana, Hallac\u0131 Mansur, Mani, S\u00fchreverdi gibilerinin de canland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Peygambercenin ruhunu, \u00f6z\u00fcn\u00fc de \u00e7a\u011fda\u015fla\u015ft\u0131rmak gerekir. Onlar\u0131n bir anlamda \u00f6lmediklerini bilerek ve ger\u00e7ek temsillerini yaparak ya\u015famak gerekir. Bu halkalar gerekli g\u00fcncel zihniyete bizi yak\u0131nla\u015ft\u0131rabilir. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n soy de\u011ferlerini ay\u0131rt edebilirim. Fakat k\u00f6t\u00fc yenilenleri canland\u0131rmak pek yarat\u0131c\u0131 etki b\u0131rakmayacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

A\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey, y\u00f6ntemin mutlaka toplumsal do\u011faya, \u00f6zellikle bu do\u011fan\u0131n temel varolu\u015f hali olan, \u00f6yle oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m ve emin oldu\u011fum ahl\u00e2ki ve politik topluma dayanmas\u0131 gerekti\u011fidir. Ahl\u00e2ki ve politik toplumla ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan t\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnce ekolleri ile bilim, felsefe ve sanat ak\u0131mlar\u0131n\u0131n sakat do\u011fduklar\u0131n\u0131 ve er ya da ge\u00e7 sak\u0131ncalara yol a\u00e7acaklar\u0131n\u0131 belirtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmas\u0131 gereken t\u00fcm y\u00f6ntemlerin ve bilgi, etik ve estetik \u00fcr\u00fcnlerinin mutlaka ahl\u00e2ki ve politik toplumu esas almalar\u0131n\u0131 ilk ko\u015ful olarak belirliyorum. Bu ilk ko\u015ful d\u0131\u015f\u0131nda olu\u015fan t\u00fcm y\u00f6ntem, bilgi, etik ve esteti\u011fin g\u00fcvenilmez ve sakat oldu\u011funa, yanl\u0131\u015fl\u0131klarla y\u00fckl\u00fc, \u00e7irkin ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerle dolu olaca\u011f\u0131na dikkatleri \u00e7ekmek istiyorum. Bu hususlar\u0131n sadece \u015fahsi kan\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerim olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hakikat yolunda temel norm de\u011ferinde olduklar\u0131n\u0131 \u0131srarla a\u00e7\u0131kl\u0131yorum.<\/span><\/p>\n

SANAT \u0130NSANIN ESTET\u0130K OLAB\u0130LME \u0130HT\u0130YACINI G\u0130DER\u0130R<\/h4>\n

Ya\u015fam\u0131 estetize etme daha da g\u00fczelle\u015ftirme sanat\u0131n g\u00f6revidir. <\/span><\/span>Sanatla insan kendine has bir evren yaratmaktad<\/span><\/span>\u0131r. Toplum ancak ses, resim, mimari gibi temel alanlardaki yarat\u0131mlarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. M\u00fcziksiz, edebiyats\u0131z, mimarisiz toplum d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? T\u00fcm bu alanlardaki yarat\u0131mlar metafizik anlam\u0131ndad\u0131r. Bu yarat\u0131mlar toplumun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin vazge\u00e7ilmezleridir. Sanat tam bir metafizik kurgulama olarak insan\u0131n estetik olabilme ihtiyac\u0131n\u0131 gidermektedir. \u0130nsan nas\u0131l iyi-k\u00f6t\u00fc se\u00e7imiyle ahl\u00e2k\u00ee davran\u0131\u015f\u0131na anlam bi\u00e7iyorsa, g\u00fczel-\u00e7irkin yarg\u0131s\u0131yla da sanatsal davran\u0131\u015f\u0131na anlam bi\u00e7mektedir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Edebiyat ve sanat can verir. Birle\u015fmemiz bu t\u00fcr \u015feylerle olur. Edebiyat ve sanat hi\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeye gelmez. Bar\u0131\u015f ve karde\u015flik i\u00e7in k\u00f6pr\u00fc olur. Ac\u0131y\u0131 azaltman\u0131n bir arac\u0131d\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u201cSanat demokrasinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ar\u201d deniliyor. Bu do\u011frudur. Siyaset gerginli\u011fe dayan\u0131r, ama sanat birle\u015ftirir, karde\u015fli\u011fi geli\u015ftirir. <\/span><\/span>Sanat\u0131n demokrasinin geli\u015fiminde i\u015flevini g\u00f6rmesi gerekiyor.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Demokratik faaliyet ve sanat faaliyetleri kutsal i\u015flerdir. <\/span><\/span>\u015eimdi devrimci esaslar \u00fczerinde ve \u00e7ok ciddi olmal\u0131d\u0131r. Sanat ve k\u00fclt\u00fcr sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar. Bu dil, peygamberlerin de dilidir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Binlerce y\u0131ll\u0131k \u00e7irkini, ay\u0131b\u0131 y\u0131kt\u0131k; yi\u011fitli\u011fi, sabr\u0131, cesareti ortaya \u00e7\u0131kard\u0131k. Bu beni sevindiriyor bunun onurunu ta\u015f\u0131yorum.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Toplumda spor ve sanat da i\u015flevleri a<\/span><\/span>\u00e7<\/span><\/span>\u0131s\u0131ndan art\u0131k ulus-devletin hizmetinde toplumla sava\u015f<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span>n etkili ajan kurumlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft<\/span><\/span>\u00fc<\/span><\/span>r<\/span><\/span>\u00fc<\/span><\/span>lm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6zellikle pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr ve spor programlar\u0131 bu ama<\/span><\/span>\u00e7<\/span><\/span>la geni\u015f<\/span><\/span>\u00e7<\/span><\/span>e kullan\u0131lmaktad\u0131r. Seks, spor ve sanat alanlar\u0131n\u0131n bilin<\/span><\/span>\u00e7<\/span><\/span>li olarak k<\/span><\/span>\u00fc<\/span><\/span>resel sermaye taraf\u0131ndan i<\/span><\/span>\u00e7<\/span><\/span>i bo\u015falt\u0131larak en etkin toplumsal ajan kurumlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeleri, son d\u00f6nemin topluma kar\u015f<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span> en etkili sava\u015f hareketleri olmalar\u0131na yol a<\/span><\/span>\u00e7<\/span><\/span>m\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011ferlendirmeyi sunarken, \u015f<\/span><\/span>\u00fc<\/span><\/span>phesiz kendi <\/span><\/span>\u00f6<\/span><\/span>z varl\u0131klar\u0131 itibariyle cinsel, sportif ve sanatsal etkinli\u011fi mahk<\/span><\/span>\u00fb<\/span><\/span>m etmiyoruz. Tersine, toplumun esenli\u011f<\/span><\/span>i i<\/span><\/span>\u00e7<\/span><\/span>in b<\/span><\/span>\u00fc<\/span><\/span>y<\/span><\/span>\u00fc<\/span><\/span>k bir etik de<\/span><\/span>\u011f<\/span><\/span>er temelinde bu alanlar<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span>n toplumun hizmetinde de<\/span><\/span>\u011f<\/span><\/span>erlendirilmeleri demokratik uygarl<\/span><\/span>\u0131\u011f<\/span><\/span>\u0131<\/span><\/span>n temel g<\/span><\/span>\u00f6<\/span><\/span>revlerindendir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sanat, estetik y\u00f6n\u00fcn\u00fcz\u00fc geli\u015ftirin.<\/span><\/span> \u00dcsluplar\u0131n\u0131z t\u0131rmalay\u0131c\u0131, diken gibi bat\u0131c\u0131, bu \u00fcslupla ya\u015fan\u0131lamaz. \u015eiir gibi olun. <\/span><\/span>Anlay\u0131\u015f, g\u00fczellik ve iyilikle sonu\u00e7 almak benim tarz\u0131md\u0131r. S\u00f6zle, halk\u0131n iradesiyle, anlay\u0131\u015fla halletmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. <\/span><\/span>Bir \u00fcslubunuz olmal\u0131; ak\u0131\u015fkan, \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici dinlendirici, anlat\u0131m de\u011feri y\u00fcksek; hal hareketiniz \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici olacak. Burjuva, sosyete bunu hep kendine mal etmi\u015ftir. Proletarya ve halka da \u015funu b\u0131rakm\u0131\u015f; en \u00e7irkin davran\u0131\u015flar\u0131, hamalvari davran\u0131\u015flar\u0131; estetik yok, arz\u0131 endam yok, \u00fcslup yok. Neden? Sosyete veya egemenler bunu yapar. \u00c7\u00fcnk\u00fc <\/span><\/span>\u201cher \u015fey bizim i\u00e7in\u201d<\/i><\/span><\/span> derler, alttakiler hi\u00e7bir \u015fey! Kendimize ait olan bi\u00e7imleni\u015fi geli\u015ftirmek zorunday\u0131z.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Devrimci m\u00fccadelenin daha anlaml\u0131, daha g\u00fczel olmas\u0131 ve geli\u015fmesi sanattan epey g\u00fc\u00e7 alacakt\u0131r. Sadece ona kaynakl\u0131k te\u015fkil etmeyecek, ondan g\u00fc\u00e7 almas\u0131 da olduk\u00e7a \u00f6nem kazanacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla hareketimizin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 alt-\u00fcst olu\u015flar\u0131, bir de bu cephede, sanat cephesinde, edebiyat cephesinde ger\u00e7ek anlat\u0131m ifadelerine kavu\u015fturmak ertelenemez bir g\u00f6revdir. B\u00fcy\u00fck ya\u015famayanlar sanat \u00fcretemiyorlar. Sanat\u0131n, yeni ya\u015fam\u0131n y\u00fcceli\u011fini ve se\u00e7kin \u00f6rne\u011fini, g\u00fczelli\u011fin ki\u015fili\u011fini temsil edebilirler; namusu ve \u015ferefi temsil edebilirler. <\/span><\/span>\u00d6zg\u00fcr ya\u015fam nas\u0131l bir ya\u015famd\u0131r, ki\u015filikleri ve karakterleri hangi ahlaki-politik \u00f6zellikler ta\u015f\u0131rlar, neyi yayar neyi ya\u015famazlar, t\u00fcm bunlar\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde ve yarat\u0131c\u0131 tarzda ele alan romanlara ihtiyac\u0131m\u0131z var. zaten di\u011fer devrim \u00f6rneklerinde de bu b\u00f6yle geli\u015fmemi\u015f midir? Hayal ettikleri \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nce romanlara konu etmi\u015flerdir. Maalesef bu bizde hen\u00fcz geli\u015febilmi\u015f de\u011fil. \u0130\u015fte yine her \u015fey gelip duygu halinize dayan\u0131yor. Her \u015fey u\u011fruna \u00f6l\u00fcyor, \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyorsunuz. Ama \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam dedi\u011finiz ya\u015fam\u0131 nas\u0131l ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hayal bile edemiyorsunuz. Bu halinizle ne kadar bizim sanat ve edebiyat\u0131m\u0131z\u0131 yapabilirsiniz? Yapt\u0131\u011f\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler ger\u00e7ek bir romanc\u0131 i\u00e7in asl\u0131nda muazzam bir kaynak niteli\u011findedir. Kahraman\u0131ndan hainine, oportunistinden aristokrat\u0131na, oradan g\u00f6r\u00fclmemi\u015f trajedilere kadar ya\u015fanm\u0131\u015f onlarca ki\u015filik ve olay var. Hanginiz bunlar\u0131 de\u011ferlendirebildiniz? <\/span><\/span>Hikayeleri, an\u0131lar\u0131 bolca yap\u0131l\u0131yor, resimleri \u00e7ekiliyor, foto\u011fraflar\u0131 yap\u0131l\u0131yor, yay\u0131nlan\u0131yor. Ama daha b\u00fcy\u00fck ili\u015fki d\u00fczenleri ili\u015fki \u00f6zlemleri tasar\u0131mlar hayaller nerede kald\u0131? Devrim ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fck bir hayali de ifade eder. Hayali ufku ne kadar geni\u015fse, devrim o kadar geli\u015fir. Ama bu tam bir hayal midir? De\u011fil, onun bir toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi var. Kald\u0131 ki bizim haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z taslakta da hem hayal hem u\u00e7 verme noktalar\u0131 olu\u015fmu\u015ftur.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

K\u00fcrdistan\u2019da sevgide katledilmi\u015ftir. Ki bir\u00e7ok s\u00f6m\u00fcrgeci a\u011f\u0131zda \u201cvah\u015fi K\u00fcrt, sevgi ortam\u0131 yoktur, sevilme sevme diye bir \u015fey yoktur, bilmezler bunun i\u00e7in sevme sanat\u0131 da yoktur\u201d ve bu ger\u00e7ekten b\u00f6yledir. S\u00f6m\u00fcrgecilik bu konuda da ayn\u0131 zamanda katliam rol\u00fcn\u00fc oynam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla devrimci eylemimizin bir sevgi eylemi oldu\u011fu anlat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sevgi yolu sevgi tarz\u0131 devrimle birlikte ele al\u0131n\u0131yor, objektif temel konuluyor. Ve sevgi sayg\u0131n\u0131n nas\u0131l geli\u015febilece\u011fi nelere ba\u011fl\u0131 olarak ilerleyebilece\u011fi konuluyor. \u00d6zg\u00fcr temeller burada b\u00fcy\u00fck anlam ifade ediyor. Bu konuda yine estetik devreye giriyor. Fiziki, ruhi ve bilin\u00e7li olman\u0131n estetikle ba\u011flant\u0131s\u0131 kuruluyor ve bunlar\u0131n insan\u0131 g\u00fczelle\u015ftirebilece\u011fi konuluyor. Bir anlamda bizim sava\u015f ger\u00e7e\u011fimizin yeniden yaparken sevginin yolunu a\u00e7aca\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc sava\u015ft\u0131ran\u0131n, g\u00fc\u00e7l\u00fc sava\u015fman\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sevme ili\u015fkisine derin, kapsaml\u0131, sevgi sonucuna yol a\u00e7abilece\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7taki ucuz duygular\u0131n, sevgilerin sava\u015fa g\u00fc\u00e7 vermedi\u011fi veya bundan al\u0131konulmas\u0131 halinde gericile\u015fece\u011fi hatta her t\u00fcrl\u00fc b\u00f6yle tasfiyecili\u011fe kadar g\u00f6t\u00fcrebilece\u011fi ortaya konulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ve bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck de\u011feri oldu\u011fu K\u00fcrdistan\u2019da da \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kad\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ailenin eski tarzdaki yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne erke\u011fin eski zihniyetinin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na kad\u0131n\u0131n yine eski k\u00f6leci yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ve bu \u00f6nemli bir devrimsel geli\u015fme oluyor, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z devrimsel geli\u015fme oluyor, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z devrimle. Bir de bu y\u00f6n\u00fcyle bu da tam bir sanat y\u00f6n\u00fc asl\u0131nda. Roman\u0131n en \u00e7ok i\u015fleyecek y\u00f6n\u00fc budur. Roman asl\u0131nda fiilen ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nemli oranda ipu\u00e7lar\u0131yla ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Onun tamamlanmas\u0131 tasar\u0131m g\u00fcc\u00fc daha da hayallerle daha da tutkularla daha da irade azimle, estetikle beslenecek y\u00f6n\u00fc de diyoruz ki geli\u015ftirilmeye de\u011ferdir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bir m\u00fczik eserini bile dinlerken K\u00fcrd\u2019\u00fcn tarihine ait bir \u015feyi \u00f6\u011freniyorsun. Onun hakikatine var\u0131yorsun. O an o par\u00e7a bile o kadar etkileyici ve \u00f6\u011fretici oluyor ki kendi hakikatinin fark\u0131na var\u0131yorsun. Hakikate sadece bilimle ula\u015f\u0131lmaz, sanatla, m\u00fczikle de hakikate ula\u015fabilirsin. Bir Ezidi’nin (Derw\u00ea\u015f\u00ea Evd\u00ea) hik\u00e2yesi bile seni kendi hakikatinle, kimli\u011finle bulu\u015fturabiliyor.<\/span><\/span> Aram\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fi ve benim en \u00e7ok sevdi\u011fim t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn kayna\u011f\u0131n\u0131 buldum. M\u00d6. 2000 y\u0131l \u00f6ncesi S\u00fcmerlerden geliyor. O sanat anadan geliyormu\u015f. Bizimkiler k\u00fclt\u00fcrle u\u011fra\u015f\u0131yorlar, ama tarihle ba\u011flar\u0131n\u0131 kuram\u0131yorlar. Ke\u015fke inceleyebilselerdi. O t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn beni bu kadar niye etkiledi\u011fini \u015fimdi burada daha iyi anlad\u0131m. 4000 y\u0131l \u00f6nce o sanat oradan geliyor. Ortado\u011fu\u2019nun bir motifidir. Aram, Ortado\u011fu\u2019nun b\u00fclb\u00fcl\u00fcyd\u00fc. K\u00fcrt\u00e7e, Ermenice, S\u00fcryanice, Arap\u00e7a vb.\u00a0 \u00c7ok say\u0131da dillerden s\u00f6yl\u00fcyordu. Aram ayn\u0131 zamanda \u015fahsi bir ozan\u0131md\u0131. \u0130lk\u00a0 Ankara\u2019dayken radyodan sesini duydum. Aram Tigran\u2019i Ankara\u2019da ilk dinledi\u011fimde \u2018Bu ses \u00f6lmemeli, hep \u00f6zg\u00fcr kalmal\u0131\u201d demi\u015ftim. Sonra kendisiyle de tan\u0131\u015ft\u0131m. Benim \u00f6yle tan\u0131mlamalar\u0131m s\u0131k s\u0131k oldu. Benim Aram\u2019la ilgili \u00e7ok derin de\u011ferlendirmelerim oldu. B\u00f6yle bir g\u00fczellik bir sesten yans\u0131yabilir, bir kad\u0131ndan da yans\u0131yabilir, ba\u015fka bir \u015feyden de. G\u00fczellik sanata ait \u015feylerdir. Aram\u2019\u0131n sesi davudi bir sesti, dingin bir sesti. O ses, beni K\u00fcrdistan\u2019a g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bu sesler \u00f6lmez. Aram i\u00e7in \u00f6ld\u00fc diyemem. Aram i\u00e7in \u015fehit diyorum, \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fccadeleyi \u00e7ok yo\u011fun olarak ya\u015f\u0131yordu. Heyecanl\u0131yd\u0131. Bu nedenle ona b\u00fcy\u00fck \u015fehit diyorum. Benim i\u00e7in Aram \u00f6lmemi\u015ftir, bu ses \u00f6lmez. Onurlu ve m\u00fccadeleci bir ya\u015fam\u0131 vard\u0131.\u00a0 Di\u011fer sanat\u00e7\u0131lara s\u00f6yleyin, an\u0131s\u0131n\u0131 bol bol ya\u015fats\u0131nlar.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kad\u0131nlara da \u00f6zel olarak \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorum; erkekler en iyi koca, en a\u015f\u0131k olsa bile, sana asla izin vermez. Mani ile ilgili daha \u00f6nce s\u00f6z etti\u011fim \u015fiiri okusunlar, de\u011ferlendirsinler. Yeni sanat yap\u0131tlar\u0131 olu\u015ftursunlar. Oyunla\u015ft\u0131rs\u0131nlar. Ondan bence elli sayfal\u0131k bir oyun \u00e7\u0131kabilir. Orda \u015f\u00f6yle bir c\u00fcmle var, oldu\u011fu gibi s\u00f6yl\u00fcyorum;<\/span><\/p>\n

Yazd\u0131n yazd\u0131n okumad\u0131lar, <\/i><\/span><\/p>\n

sen s\u00f6yledin <\/i><\/span><\/p>\n

onlar ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc anlad\u0131lar, <\/i><\/span><\/p>\n

onlar bu d\u00fcnyada <\/i><\/span><\/p>\n

ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bir ya\u015fam ya\u015fad\u0131lar.<\/i><\/span><\/p>\n

\u201cBurada ben kendimi buluyorum. Bu c\u00fcmleleri de herkese ithaf ediyorum.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kad\u0131n ve ac\u0131 , kad\u0131n ve adalet, kad\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, kad\u0131n ve sanat, kad\u0131n ve g\u00fczellik konular\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmal\u0131, kitapla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131. Toplum s\u00f6zle\u015fmesi demi\u015ftim san\u0131r\u0131m onu yapm\u0131\u015flar, kitapla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar. G\u00fczel olan, cesur olan, iradeli olan kad\u0131n d\u00fcnyay\u0131 fetheder. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

DO\u011eRU YA\u015eAM ANCAK G\u00dcZELL\u0130KLER\u0130 FETHEDEN KADINLA OLUR<\/h4>\n

Bana g\u00f6re kad\u0131n-erkek ili\u015fkisi, birlikteli\u011fi, adeta bir sanat gibi olmal\u0131d\u0131r. B\u00f6yle olursa anlaml\u0131 olabilir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kad\u0131n-erkek ili\u015fkisini savunmalar\u0131mda \u00f6zl\u00fc bir c\u00fcmle ile ifade etmi\u015ftim; \u201czorba ve kurnaz erkek\u201d demi\u015ftim. Bunun \u00fczerine bir sistem kurulmu\u015ftur. Hegel, efendi-k\u00f6le ili\u015fkisi demi\u015fti. Sistemini bu iki kavramdan yola \u00e7\u0131karak in\u015fa etti. Ben ise \u2018g\u00fc\u00e7l\u00fc-zorba ve kurnaz erkek\u2019 c\u00fcmlesinin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi \u00fczerine sistemimi kurdum. Bu konuda Hegel ile aram\u0131zda bir benzerlikten ziyade bir paralellik var ama ayn\u0131 de\u011fil. Hegel erkek ak\u0131l ve iktidar kavram\u0131 \u00fczerinden yola \u00e7\u0131k\u0131yor. Ben ise demos\u2019tan, kad\u0131n-erkek ili\u015fkisini \u00e7\u00f6z\u00fcmleyerek yola \u00e7\u0131k\u0131yorum. Avukatlar\u0131mdan birisi \u2018G\u00f6r\u00fc\u015fleriniz Hegel\u2019in fenomenolojisine benziyor\u2019 demi\u015fti. Tin\u2019in Akl\u0131\u2019nda da var. Hegel\u2019in fenomenolojisini okudum. \u0130lgin\u00e7, benzerlikten ziyade bir paralellik var ama ayn\u0131 de\u011fil. Hegel, k\u00f6le-efendi \u00e7eli\u015fkisinden yola \u00e7\u0131karak bug\u00fcnk\u00fc yurtta\u015f, ulus-devlet sistemine ula\u015f\u0131yor. Ulus-devletin onun yurtta\u015fl\u0131k kavram\u0131n\u0131n bug\u00fcn ne halde oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Nietzsche bunu \u00f6nceden g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc, ulus-devlet, yurtta\u015f-devlet t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcn-insan ve irade kavram\u0131yla Hegel\u2019i ele\u015ftirip onu tamaml\u0131yor. Zerd\u00fc\u015ft B\u00f6yle Buyurdu kitab\u0131 bu konuyu ele al\u0131yor. Nietzsche\u2019nin \u00fcst\u00fcn-insan\u0131 fa\u015fizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 insan tipi de\u011fildir. Nietzsche\u2019nin \u00fcst\u00fcn insan\u0131 daha \u00e7ok sanata, felsefeye, ahlaka dayand\u0131r\u0131yor. Bu d\u00f6nemde Almanya\u2019da felsefe \u00e7ok canl\u0131d\u0131r. Hegel\u2019in yaratt\u0131\u011f\u0131 zihinsel hegemonya ve Nietzsche\u2019nin yaratt\u0131\u011f\u0131 irade kavram\u0131 ile Bat\u0131 kendi sisteminin ara\u00e7lar\u0131na kavu\u015ftu. Do\u011fu da kendi zihin ve devrimini yapmas\u0131 gerekir. Bat\u0131\u2019n\u0131n sisteminin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131n\u0131n sebebi de zihinsel ve teknolojik devrimlerini yapm\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Zorba ve s\u00f6m\u00fcrgen erkek eli ve akl\u0131yla kad\u0131n ya\u015fam\u0131na binlerce y\u0131ldan beri yedirilen k\u00f6leli\u011fin d\u00fczeyini t\u00fcm i\u00e7erik ve bi\u00e7imleriyle kavramak ger\u00e7ekler sosyolojisinin ilk ad\u0131m\u0131 olmal\u0131yd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu alandaki k\u00f6lelik ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc bi\u00e7imleni\u015fleri t\u00fcm toplumsal k\u00f6lelik ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc bi\u00e7imlerinin prototipidir. Bunun tersi de ge\u00e7erlidir. Kad\u0131n ya\u015fam\u0131na i\u00e7erilmi\u015f k\u00f6leli\u011fe ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik m\u00fccadelesi ve bu m\u00fccadelenin kazan\u0131m d\u00fczeyi, t\u00fcm toplumsal alanlardaki k\u00f6leli\u011fe ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik m\u00fccadelesinin temelidir. Uygarl\u0131k tarihinde ve kapitalist modernitede y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik m\u00fccadelesinin do\u011fru temelde geli\u015fememesinin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u015far\u0131ya yol a\u00e7amamas\u0131n\u0131n temel nedeni de kad\u0131na ya\u015famda i\u00e7erilmi\u015f ve bi\u00e7imlendirilmi\u015f k\u00f6lelik ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc kurumlar\u0131 ve zihniyetlerinin yeterince kavranamamas\u0131 ve bunlara y\u00f6nelik m\u00fccadelenin temel al\u0131namamas\u0131d\u0131r. Bal\u0131k ba\u015ftan kokar derler. Temel do\u011fru ve sa\u011flam olmay\u0131nca, kurulacak bina ufak bir sars\u0131nt\u0131da y\u0131k\u0131lmaktan kurtulamaz. Tarihte ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fanan ger\u00e7eklik de bunun say\u0131s\u0131z \u00f6rnekleriyle doludur.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla toplumsal sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kad\u0131n olgusu \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmak, e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00e7abalar\u0131n\u0131 kad\u0131n ger\u00e7ekli\u011fine dayand\u0131rmak, hem temel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemi hem de tutarl\u0131 bilimsel, ahl\u00e2ki ve estetik \u00e7abalar\u0131n temeli olmak durumundad\u0131r. Kad\u0131n ger\u00e7e\u011finden yoksun bir ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemi, kad\u0131n\u0131 merkezine almayan bir e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi hakikate eri\u015femez, e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flayamaz. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kad\u0131n\u0131 sosyal ili\u015fki yo\u011funlu\u011fu olarak incelemek sadece anlaml\u0131 de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda toplumsal k\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmleri \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek ve a\u015fmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Erkek egemen bak\u0131\u015f ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, kad\u0131na ili\u015fkin k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc k\u0131rmak bir nevi atomu par\u00e7alamak gibidir. Bu k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc k\u0131rmak b\u00fcy\u00fck entelekt\u00fcel \u00e7aba harcamay\u0131 ve egemen erkekli\u011fi y\u0131kmay\u0131 gerektirir. Kad\u0131n cephesinde ise neredeyse varolu\u015f tarz\u0131 haline getirilen ve asl\u0131nda toplumsal olarak in\u015fa edilmi\u015f kad\u0131n\u0131 da \u00e7\u00f6zmek ve o denli y\u0131kmak gerekir. T\u00fcm \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik m\u00fccadelelerinin, demokratik, ahl\u00e2ki, politik ve s\u0131n\u0131fsal m\u00fccadelelerin ba\u015far\u0131 veya ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131nda ya\u015fanan \u00fctopya, program ve ilkelerin hayata ge\u00e7irilemeyi\u015fiyle olu\u015fan hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131, kad\u0131n ile erkek aras\u0131ndaki k\u0131r\u0131lmayan egemen (iktidarl\u0131) ili\u015fki bi\u00e7iminin izlerini ta\u015f\u0131r. T\u00fcm e\u015fitsizlikleri, k\u00f6lelikleri, despotluklar\u0131, fa\u015fizmi ve militarizmi besleyen ili\u015fkiler ana kayna\u011f\u0131n\u0131 bu ili\u015fki bi\u00e7iminden al\u0131r. E\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi, sosyalizm gibi ad\u0131 \u00e7ok\u00e7a ge\u00e7en s\u00f6zc\u00fcklere hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratmayacak ge\u00e7erlilikler y\u00fcklemek istiyorsak, kad\u0131n etraf\u0131nda \u00f6r\u00fclen ve toplum-do\u011fa ili\u015fkisi kadar eski olan ili\u015fkiler a\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek ve par\u00e7alamak zorunday\u0131z. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ek \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe, e\u015fitli\u011fe (farkl\u0131l\u0131klara uygun), demokrasiye ve ikiy\u00fczl\u00fc olmayan bir ahl\u00e2ka gidecek ba\u015fka bir yol yoktur. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleyi g\u00f6ze almakt\u0131r. <\/span><\/span>Kad\u0131nla \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcnmenin, nerede, ne zaman, ne kadar bozukluk varsa tart\u0131\u015fma ve gidermenin \u00f6nemini t\u00fcm ili\u015fkilerin \u00f6n\u00fcne koyma cesareti g\u00f6sterdim. Sadece g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnen, iyi, g\u00fczel ve do\u011fru karar verebilen, b\u00f6ylece beni a\u015farken kendisine hayran b\u0131rakabilen ve muhatab\u0131m olabilen kad\u0131n, \u015f\u00fcphesiz felsefi aray\u0131\u015f\u0131m\u0131n k\u00f6\u015fe ta\u015flar\u0131ndand\u0131r. Evrendeki ya\u015fam ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131n bu kad\u0131nla en iyi, g\u00fczel ve do\u011fru taraf\u0131yla anlam bulaca\u011f\u0131na hep inand\u0131m. Ama t\u00fcm erkeklerden farkl\u0131 olarak, \u00f6n\u00fcmdeki \u2018erkek ve sermaye\u2019 mal\u0131yla, doksan bin kocal\u0131 H\u00fcrm\u00fcz\u2019le varolu\u015f tarz\u0131m\u0131 payla\u015fmay\u0131 reddeden ahl\u00e2k\u0131ma da inand\u0131m. O halde feminizmden de \u00f6te \u2018jineoloji\u2019 (kad\u0131n bilimi) kavram\u0131 amac\u0131 daha iyi kar\u015f\u0131layabilir. <\/span><\/span>Kendilerini koruyacaklar. Sevginin hocalar\u0131 olacaklar. G\u00fczel k\u00fclt\u00fcr\u00fc ortaya \u00e7\u0131karacaklar. Kendi kimliklerini m\u00fcthi\u015f \u00f6rg\u00fctleyecekler. Be\u015f bin y\u0131ll\u0131k olumsuzluklar\u0131 a\u015facaklar. \u0130\u015fte o zaman kad\u0131n fetheder. Siz buna muhta\u00e7s\u0131n\u0131z. G\u00fczellikleri fetheden kad\u0131nla ancak do\u011fru ya\u015fam olur.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sosyalizme inan\u0131yorsak, toplumculu\u011fa inan\u0131yorsak, estetik g\u00fczellik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z nedir, toplumda kad\u0131n hareketinin yeri nedir, bunu ki\u015filiklerinde netle\u015ftirmeleri gerekiyor. <\/span> K\u00f6kl\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik ve demokratl\u0131k y\u00fckl\u00fc bir felsefeye ba\u011fl\u0131 olarak kad\u0131nla d\u00fczenlenecek ya\u015fam ortakl\u0131\u011f\u0131 g\u00fczelli\u011fi, iyili\u011fi ve do\u011frulu\u011fu en m\u00fckemmel d\u00fczeyde sa\u011flayabilme yetene\u011findedir. \u015eahsen mevcut stat\u00fcler i\u00e7inde kad\u0131nla ya\u015fam\u0131 olduk\u00e7a sorunlu oldu\u011fu kadar \u00e7irkin, k\u00f6t\u00fc ve yanl\u0131\u015f bulurum. \u00c7ocuklu\u011fumdan beri mevcut stat\u00fc alt\u0131ndaki kad\u0131nla ya\u015fama cesaretini hi\u00e7 g\u00f6steremedim. Cinsel g\u00fcd\u00fc gibi \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcd\u00fcy\u00fc sorgulayacak bir ya\u015famd\u0131r s\u00f6z konusu olan. Cinsel g\u00fcd\u00fc ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin hat\u0131r\u0131nad\u0131r. Kutsall\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 gereken bir do\u011fa harikas\u0131d\u0131r. Ama sermaye ve erkek tekeli kad\u0131n\u0131 o denli kirletmi\u015ftir ki, bu do\u011fa harikas\u0131 yetenek, \u2018d\u00f6ll\u00fck fabrikas\u0131\u2019 gibi en a\u015fa\u011f\u0131la\u015fm\u0131\u015f bir meta \u00fcreten kuruma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu metalarla toplumun alt\u0131 \u00fcst\u00fcne getirilirken, \u00e7evre de n\u00fcfusun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda (\u015eimdilik alt\u0131 milyar; bu h\u0131zla giderse on-elli milyar n\u00fcfusla \u00e7evreyi d\u00fc\u015f\u00fcnelim) anbean \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ya\u015famaktad\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bir kad\u0131nla \u00e7ocuklu olmak \u00f6zde kutsal bir olayd\u0131r, ya\u015fam\u0131n t\u00fckenmeyece\u011finin g\u00f6stergesidir. Sonsuzlu\u011fu hissettirir. Bundan daha de\u011ferli bir duygu olabilir mi? Her t\u00fcr bu ger\u00e7eklik alt\u0131nda kendini sonsuzlu\u011fa kapt\u0131rman\u0131n heyecan\u0131n\u0131 ya\u015far. \u00d6zellikle g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131nda, bu durum, bir ozan\u0131n dedi\u011fi gibi, \u201cBa\u015f\u0131m\u0131za bela d\u00f6l\u00fcm\u00fcz bizim\u201d seviyesinde ya\u015fanmaktad\u0131r. Bir kez daha Birinci ve \u0130kinci Do\u011fa\u2019ya ters sermaye ve erkek tekelinin b\u00fcy\u00fck ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u00e7irkinli\u011fi ve yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz ink\u00e2r edilemez. <\/span><\/p>\n

\u00d6zcesi, kad\u0131nla \u00e7o\u011fal\u0131ma dayanan ya\u015fam felsefesinin ciddi bir anlam\u0131 yoktur. S\u0131n\u0131fl\u0131 toplumda miras ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olma gibi olgular nedeniyle do\u011furgan kad\u0131na anlam y\u00fcklenmi\u015ftir; bu da bask\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcyle ilgili bir anlamd\u0131r ve kad\u0131n i\u00e7in negatiftir. Yani \u00e7ok do\u011furan kad\u0131n, erken \u00f6len kad\u0131nd\u0131r. Kad\u0131nla anlam de\u011feri \u00e7ok y\u00fcksek bir ya\u015fam ya \u00e7ok az bir do\u011fumla ya da genelde insan t\u00fcr\u00fc i\u00e7in bir n\u00fcfus \u00e7oklu\u011fu sorunu varsa hi\u00e7 do\u011furmayan kad\u0131nla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7ok \u00e7ocuk do\u011furmak, kendini birey ve toplum olarak entelekt\u00fcel ve politik g\u00fc\u00e7le geli\u015ftiremeyen geri s\u00f6m\u00fcrge halklar\u0131 i\u00e7in bir \u00f6z savunma olarak de\u011fer ta\u015f\u0131yabilir. Kendine y\u00f6nelik k\u0131r\u0131ma soyunu \u00e7o\u011faltarak cevap verme de bir direni\u015f ve kendini var k\u0131lma y\u00f6ntemidir. Fakat bu fazla \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam \u015fans\u0131 olmayan toplumlar\u0131n \u00f6z savunmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle anlam d\u00fczeyinin bu denli d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu toplumlarda kad\u0131nla estetik ve do\u011fruyu esas alan bir ya\u015fam m\u00fcmk\u00fcn olamaz. D\u00fcnya toplumlar\u0131n\u0131n mevcut ger\u00e7e\u011fi bunu do\u011frulamaktad\u0131r. Kad\u0131nla ya\u015fam\u0131n beslenme ve korunma i\u015flevlerinde \u00f6zg\u00fcn bir y\u00f6n\u00fc yoktur. Beslenme ve korunma her canl\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Kad\u0131ns\u0131z veya erkeksiz ya\u015fam\u0131 tart\u0131\u015fman\u0131n fazla bir anlam\u0131 yoktur. E\u015feyli veya e\u015feysiz t\u00fcm ya\u015famlarda erillik-di\u015fillik olgusu vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla sorun e\u015f ya\u015fam\u0131n kendisiyle de\u011fil, insan toplumundaki anlam\u0131yla ilgilidir. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kad\u0131n sorunu be\u015f bin y\u0131ll\u0131k tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sonucudur. Ben burda hala bu konuyu ara\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a, okuduk\u00e7a deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcyorum. Kad\u0131nlar hala bu sorununu anlamam\u0131\u015f, \u00e7\u00f6zememi\u015f durumda. Kad\u0131nlar kendi sorununu anlamal\u0131, \u00e7\u00f6zmeli. Kendi cinsinizin fark\u0131nda olacaks\u0131n\u0131z, kendinizi tan\u0131yacaks\u0131n\u0131z. \u00d6zg\u00fcr kad\u0131n diyorum, cinsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olarak sapt\u0131r\u0131yorlar, her\u015feyi cinsellik ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131yorlar. Avrupa\u2019da kad\u0131n v\u00fccudunu m\u00fcthi\u015f \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131yorlar, tahrik ediyorlar, kad\u0131n\u0131 metala\u015ft\u0131r\u0131yorlar. Bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131z farkl\u0131, sa\u00e7\u0131n\u0131zdan tutun t\u0131rna\u011f\u0131n\u0131za kadar kendinizi nas\u0131l \u015fekillendirece\u011finizi bilmiyorsunuz. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n yeti\u015ftirilmeleri \u00f6nemlidir. Hatta k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 aileleri yeti\u015ftiremez. Bunlar\u0131 yeti\u015ftireceksiniz.<\/span><\/p>\n

Benim kad\u0131n\u0131 ele al\u0131\u015f bi\u00e7imim felsefiktir. Do\u011fadaki g\u00fczelliklerin bir par\u00e7as\u0131, bir estetik olarak ele al\u0131yorum. Kad\u0131n anlamd\u0131r. Hegel, felsefesini ilk olarak kad\u0131n-erkek ili\u015fkisi \u00fczerinden temellendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ancak bunu ba\u015faramay\u0131nca k\u00f6le-efendi ili\u015fkisi \u00fczerinden felsefesini in\u015fa ediyor. Ben ise felsefemi g\u00fc\u00e7l\u00fc kurnaz erkek ve kad\u0131n \u00fczerinden in\u015fa ediyorum. Kurnaz ve g\u00fc\u00e7l\u00fc erkek kar\u015f\u0131s\u0131nda en g\u00fczel en saf kad\u0131n birka\u00e7 ay i\u00e7inde bu \u00f6zelliklerini kaybediyor. Biliyorsunuz Yunanca\u2019da \u201cnomos\u201d diye bir kavram var, ak\u0131l ve kural anlam\u0131nda. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de namus olarak kullan\u0131l\u0131yor. Benim namus anlay\u0131\u015f\u0131mda namuslu kad\u0131n, kendini \u00f6zg\u00fcr k\u0131lan ve kurallar\u0131n\u0131 kendi belirleyen, kendi kurallar\u0131n\u0131 dayatan ve ya\u015fatan kad\u0131nd\u0131r. Erke\u011fe ba\u011fl\u0131, erke\u011fin kurallar\u0131n\u0131n belirledi\u011fi kad\u0131n eve kapat\u0131lan kad\u0131n, namuslu kad\u0131n de\u011fildir. S\u00fcmerlerde en soylu-g\u00fczel kad\u0131nlar Zigguratlardaki tap\u0131naklarda soylularla ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Di\u011fer kad\u0131nlar ise daha d\u00fc\u015fk\u00fcn bir \u015fekilde evleniyorlard\u0131, eve kapat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Ger\u00e7i daha sonra tap\u0131naklar da yozla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Ben, kad\u0131nla olan ili\u015fkiyi bir m\u00fczik aletinden \u00e7\u0131kan ezgiye benzetiyorum. Burada yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n, alet derken kad\u0131n\u0131n aletle\u015ftirilmesinden, ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndan bahsetmiyorum, s\u00fcreklilikten bahsediyorum. Anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m, do\u011fru ve anlamaya dayal\u0131 bir \u00e7aba olursa her iki tarafa da bir \u00f6m\u00fcr boyu yetecek de\u011fi\u015fik g\u00fczellikleri bar\u0131nd\u0131ran ve s\u00fcrekli yenilenen tazelenen bir ili\u015fki olacak. Tabi burda erkek de \u00f6nemlidir. Erkekler de\u00a0 bu g\u00fczelli\u011fi ya\u015famak istiyorlarsa kad\u0131nla bu temellerde bulu\u015fabilmelidir, yoksa tersine her g\u00fcn zorla cinsellik, bask\u0131 ve k\u00f6lele\u015ftirmeye dayal\u0131 bir tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fc ortaya \u00e7\u0131kacak. \u0130\u015fte g\u00f6r\u00fcyorsunuz gencecik k\u0131zlar\u0131n kafas\u0131n\u0131 a\u015fk ad\u0131na, sevgi ad\u0131na kesiyorlar. Bu belirttiklerim \u00fczerinde beni takip eden ve iddial\u0131 olan kad\u0131nlar yo\u011funla\u015fabilirler. K<\/span>ad\u0131n m\u00fccadelesi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. <\/span><\/p>\n

Biz \u00f6zg\u00fcrl\u00fckte \u0131srarl\u0131y\u0131z. Kendine g\u00fcvenen kad\u0131n y\u00fcr\u00fcmeye devam eder. Piyasadaki k\u00fclt\u00fcr\u00fc a\u015fan bir olay. Ortado\u011fu toplumu be\u015f bin y\u0131ldan sonra kad\u0131n \u015feyini \u00f6n plana alacak. Emperyalizmin de b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131 var. Kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne burjuva anlay\u0131\u015f dayat\u0131l\u0131yor. Bu Hollywood k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile dayat\u0131l\u0131yor. Bizim de kendimize g\u00f6re \u00f6zg\u00fcrl\u00fck anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z var. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Hegel felsefesinde a\u015fk\u0131n ger\u00e7ekle\u015febilmesinin gerekli ko\u015fulu kad\u0131n ile erkek aras\u0131nda g\u00fc\u00e7 dengesinin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Gerekli ama yeterli olmayan bu ko\u015ful g\u00fc\u00e7lenmi\u015f kad\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Kaba ve maddi g\u00fc\u00e7 dengesinden bahsedilmiyor. S\u00f6z konusu edilen fiziki, psikolojik ve sosyal g\u00fc\u00e7 dengesidir. Yani en eski ve en derinle\u015ftirilmi\u015f k\u00f6leli\u011fi ya\u015fayan kad\u0131n\u0131n a\u015fk\u0131 olamaz denmektedir. Do\u011fruluk pay\u0131 olan bu felsefi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn pratikte i\u00e7ini doldurabilmek i\u00e7in saflardaki kad\u0131n\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc (ideolojik, politik, ahlaki, estetik, fiziki, hatta askeri -\u00f6z savunma i\u00e7in-, ekonomik, sportif vb.) g\u00fc\u00e7lendirmeye \u00f6ncelik tan\u0131d\u0131m. Kad\u0131na kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olma ve tutarl\u0131 davranman\u0131n, sevginin, do\u011fru, iyi ve g\u00fczel olan\u0131n yolunun onu g\u00fc\u00e7lendirmekten ge\u00e7ti\u011finin tamamen fark\u0131nda olarak kad\u0131nla ilgileniyordum. Dolay\u0131s\u0131yla kad\u0131n g\u00fc\u00e7lenmeden a\u015fk\u0131 ger\u00e7ekle\u015femezdi. Bu tan\u0131m\u0131n do\u011frulu\u011funa kesinlikle inan\u0131yordum. Asla taviz verilmemesi gereken bir konu oldu\u011fundan emindim. Giderek bu yetene\u011fi ve g\u00fcc\u00fc kazand\u0131ktan sonra kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m de\u011ferli oluyordu. K\u0131zlar sanki bin y\u0131ll\u0131k uykudan, k\u00e2bustan uyanm\u0131\u015f gibi bana bak\u0131yor ve kucakla\u015f\u0131yorlard\u0131. Bu konularda \u00e7ok ihtiyatl\u0131 olmama ra\u011fmen, ben bile onlar\u0131 sonsuz bir sevgi ve \u00f6zlemle kucaklamaktan, ba\u015f tac\u0131 etmekten \u00e7ekinmedim.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

E\u015f ya\u015fam ili\u015fkilerinde geli\u015ftirilecek d\u00fczey ne denli bilimsel, sanatsal ve felsefi olursa o denli sosyalist topluma yol a\u00e7abilecektir. Sosyalizmin \u00f6ncelikle e\u015f ya\u015fam ili\u015fkilerinde ger\u00e7ekle\u015fmesinin vazge\u00e7ilmez ilkesel ve pratik bir de\u011feri vard\u0131r. Bu tarz ili\u015fki d\u0131\u015f\u0131nda sosyalizme g\u00f6t\u00fcrebilecek bir yol yoktur. Olsa da, bu ili\u015fkiler dolayl\u0131 ve hatalara \u00e7ok a\u00e7\u0131k ili\u015fkilerdir. Sosyalist\u00e7e e\u015f ya\u015fam\u0131 iki ki\u015fi aras\u0131ndaki bir ili\u015fki olarak alg\u0131lamak eksik bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. E\u015f ya\u015famlar \u015f\u00fcphesiz ikili somutla\u015fmalar\u0131 ya\u015fayabilir ama buna indirgenemez. E\u015f ya\u015fam b\u00fcy\u00fck anlam g\u00fcc\u00fc, estetik ve ahl\u00e2kla daha \u00e7ok soyut olarak ya\u015fanan \u00f6zsel bir ya\u015famd\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Erkekler i\u00e7inde \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorum: Kad\u0131n deyip ge\u00e7mesinler, yeni kad\u0131n\u0131 anlas\u0131nlar. Yeni kad\u0131n, vatan ve toplum \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden de \u00f6nceliklidir. Bizim i\u00e7in \u00f6zg\u00fcr toplumu yaratmada birinci derece \u00f6nemlidir. Biz neden kad\u0131n\u0131 inceliyoruz? S\u00fcmerlerden beri kad\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, piyasal\u0131k yapm\u0131\u015flar. Kim yapm\u0131\u015f ? S\u0131n\u0131fl\u0131 toplum bunu yaratm\u0131\u015f. Biz kad\u0131n\u0131 kald\u0131rmaya ve yeniden yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Erkeklerin de k\u0131skan\u00e7l\u0131ktan ziyade kad\u0131n\u0131 y\u00fcceltmeleri gerekir. Kad\u0131n y\u00fccelecek, ya\u015fam da onunla g\u00fczelle\u015fecek, erkeklerin bunu gururla ta\u015f\u0131malar\u0131 gerekir. Benim senin oldu\u011fundan ziyade, toplumun oldu demek. Bana ba\u011fl\u0131l\u0131k demek, bunlar\u0131 kavramak demektir. Buna inanm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir ahlak\u0131n sahibiyim, ciddiyim. Bu konuda \u00d6nderlik kad\u0131n\u0131 cins lanetinden kurtaracakt\u0131r. Ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131 istismar edemem. Kad\u0131n\u0131 cinselli\u011fin bu basitli\u011finden ar\u0131nd\u0131racak ve bu ba\u011fl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesiyle cevaplayaca\u011f\u0131m. Bol bol tart\u0131\u015fs\u0131nlar. Ama birbirlerini y\u00fcceltsinler. Bu tart\u0131\u015fmadan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir birlik do\u011far. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

T\u00fcm bu olumsuz etmenlere kar\u015f\u0131 \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam i\u00e7in en az \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n kadar \u00f6zg\u00fcr erkek m\u00fccadelesi gerekir. \u00d6zg\u00fcr erkeklik erkek egemen toplumun k\u00f6lele\u015ftirdi\u011fi erkek ki\u015fili\u011fini a\u015fmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Toplumsal ger\u00e7ekli\u011fimizde halen ge\u00e7erli olan ariflik mertebelerini kazanmak gerekir. \u201cErkek do\u011fulmaz, erkek olunur\u201d kadar, uygarl\u0131k erke\u011fi olarak do\u011fulur ama \u00f6zg\u00fcr erkek de olunur. Prometheus erkek imgesi \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda ancak demokratik modernitenin bilimi, felsefesi ve sanat\u0131yla somutla\u015ft\u0131r\u0131labilir. Mitoloji, din, felsefe, bilim ve sanat\u0131n ya\u015fam i\u00e7in oldu\u011fu, ba\u015fta gelen rollerinin de \u00f6zg\u00fcr e\u015fle\u015fmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek, in\u015fa etmek oldu\u011fu \u00f6nemle kavranmal\u0131, ahl\u00e2kile\u015ftirilmeli ve estetikle\u015ftirilmelidir. Mevcut \u00e7a\u011fda\u015f evlilikler hiyerar\u015fik hanedanl\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn (Bu yakla\u015f\u0131k yedi bin y\u0131ll\u0131k bir k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr) devam\u0131 olup, devlet\u00e7i toplumun temel de\u011ferlerinin \u00fcretildi\u011fi alan olarak, tecav\u00fcz\u00fcn norm, namus tarz\u0131nda kad\u0131n ve erkek ki\u015fili\u011fine azami i\u00e7erilmesiyle y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. A\u015fk\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmeyi\u015fi, yayg\u0131n bo\u015fanmalar ve ailenin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc, ki\u015filiklere y\u00fcklenen iktidar ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc ama\u00e7l\u0131 tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sonucu olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6zg\u00fcr ve sosyalist toplum ancak tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fcne kar\u015f\u0131 an be an felsefe, bilim, etik ve estetikle y\u00fcklenen ki\u015filiklerce ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Bu temelde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015famlar\u0131n birey ve toplum i\u00e7in s\u00fcrekli g\u00fczellik, do\u011fruluk ve iyilik \u00fcretece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Sosyalist ya\u015fam ba\u011flam\u0131ndaki erkekler ve kad\u0131nlar ancak \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam\u0131 evrensel, kolektif olarak ger\u00e7ekle\u015ftirdik\u00e7e, tekil olarak da do\u011fru ve g\u00fczel ya\u015fama \u015fans\u0131n\u0131 elde edebilirler. Tarihin t\u00fcm b\u00fcy\u00fck toplumsal hareketlerinde bu ger\u00e7ekli\u011fi g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tekil ya\u015fam\u0131 g\u00fcncel evlilik oyunlar\u0131yla oldu\u011fu kadar, daha da olumsuzla\u015fan evlilik d\u0131\u015f\u0131 bi\u00e7imlerle kar\u0131\u015ft\u0131rmamak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Tekil ya\u015famda toplumsal evrenselli\u011fin, kolektifin t\u00fcm potansiyeli gizli oldu\u011fu halde, uygarl\u0131k ve modernitenin tekil evcilik ve evlilik d\u0131\u015f\u0131ndaki bi\u00e7imlerinde evrenselli\u011fin, kolektifli\u011fin ink\u00e2r\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Bu ayr\u0131m\u0131 yapmadan, sosyalist\u00e7e tikel \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam ger\u00e7ekle\u015femez. Sosyalist ili\u015fki kapsam\u0131ndaki erkek, \u00f6zellikle kad\u0131n kendinde ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131 bilimsellik, estetiklik, ahl\u00e2kilik ve felsefilikle muazzam bir \u00e7ekim g\u00fcc\u00fcne sahiptir. Bu t\u00fcr erkek ve kad\u0131n ki\u015filikler toplumsal ya\u015fam kar\u015f\u0131s\u0131nda yenilgi ya\u015famad\u0131klar\u0131 gibi, varl\u0131klar\u0131yla \u00f6zg\u00fcr toplumsal ya\u015fam\u0131 in\u015fa ederler. Tekil birliklerinde sayg\u0131 ve g\u00fcven h\u00e2kim oldu\u011fu i\u00e7in k\u0131skan\u00e7l\u0131k, kapris, doyumsuzluk ve b\u0131kk\u0131nl\u0131k gibi sistem hastal\u0131klar\u0131na yer yoktur. Birbirlerini m\u00fclkle\u015ftirmedikleri i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hak idealar\u0131yla (Burjuva hukukunda bu ge\u00e7erlidir) yakla\u015f\u0131mda bulunmazlar. Denk d\u00fczeydeki anlam g\u00fc\u00e7leri bir ki\u015fide b\u00fct\u00fcn\u00fc, b\u00fct\u00fcnde bir ki\u015fiyi ya\u015fatabilecek durumdad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bu durumlarda bireyde, a\u015fk unsurlar\u0131nda \u00fclkenin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi, bir toplumun ve ulusun kurtulu\u015fu temsil edilmek durumundad\u0131r. Bu ise \u00e7ok yo\u011fun askeri ve politik sava\u015flar gerektirir; \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ahlaki ve ideolojik g\u00fc\u00e7 ister. Ayr\u0131ca estetiksizli\u011fi, g\u00fczellikten yoksunlu\u011fu kabul etmez. Platonik a\u015fklar\u0131 oldu\u011funu iddia edenlerin a\u015fklar\u0131n\u0131 \u00f6zelle\u015ftirip somut ya\u015famak istediklerinde, t\u00fcm bu ko\u015fullar\u0131 kar\u015f\u0131lamalar\u0131 gerekir. Bu ko\u015fullara g\u00fc\u00e7leri yetmiyorsa ya platonik a\u015fka devam etmeleri gerekir, ya da buna da g\u00fc\u00e7 getiremiyor ve anlam veremiyorlarsa, biyolojik kurallar\u0131n veya k\u00f6lecil cinsel birlikteliklerin ge\u00e7erli oldu\u011fu geleneksel uygarl\u0131k ve modernite evliliklerini ya\u015famalar\u0131 s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. \u00d6zg\u00fcr a\u015fk ile biyolojik-k\u00f6lecil evlilik ya da evlilik d\u0131\u015f\u0131 ili\u015fkiler bir arada olmaz. A\u015fk\u0131n kanunu bu t\u00fcr ili\u015fkileri kald\u0131rmaz.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sevgi, anlamaya dayal\u0131 olmal\u0131d\u0131r, anlama nedir? Bu da felsefeye girer. Felsefe nas\u0131l yap\u0131l\u0131r, nas\u0131l \u00f6\u011frenilir, bunun i\u00e7in de sosyolojiyi \u00e7ok okumak gerekir, her \u015feyin de tarihini bilmek gerekir. Sosyolojiyi tarihi perspektiften, felsefeyi tarihi bir perspektiften okumak gerekir, her \u015feyi tarih penceresinden bilmek gerekir. Bug\u00fcn\u00fc anlamak tarihi \u00e7ok iyi bilmekten ge\u00e7er. Yol arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131na, anlamaya dayal\u0131 sevgi anlaml\u0131d\u0131r. Kad\u0131nlar bunu ba\u015farabilirlerse o zaman kad\u0131n olarak da, tanr\u0131\u00e7a olarak da, a\u015fk \u00f6\u011fesi olarak da, insan olarak da sevilebilir. Anadolu\u2019da Kibele, Mezopotamya\u2019da \u0130nanna, \u0130\u015ftar, Star mitolojide Tanr\u0131\u00e7a kad\u0131nlar\u0131 temsil ediyor. S\u00fcmerlerde kad\u0131n tap\u0131naklar\u0131 vard\u0131. Bu tap\u0131naklar kad\u0131nlar\u0131n in\u015fa etti\u011fi ve onlar\u0131n kutsal mek\u00e2n\u0131yd\u0131. Onlar\u0131n \u00f6nemli bir kazan\u0131m\u0131yd\u0131. Bu tap\u0131naklarda kad\u0131nlar, e\u011fitimlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131, her t\u00fcrl\u00fc e\u011fitimlerini al\u0131yor, sanat ve g\u00fczelliklerini de sergiliyorlard\u0131. Hatta erkekler gelip onlar\u0131 seyrediyorlard\u0131. Daha sonralar\u0131 erkekler, buralar\u0131 genelevine \u00e7evirdiler.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ya\u015fam\u0131n anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fabilmek i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hedeflemenin, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kilitlenmenin \u00f6nemini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. \u00d6zellikle kad\u0131nlar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu anlams\u0131z ya\u015fam\u0131 a\u015fabilmeleri i\u00e7in bulunduklar\u0131 durumu a\u015fan iddial\u0131 bir ya\u015fam\u0131 hedeflemeleri ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kilitlenmeleri gerekir. Cesaretiniz, g\u00fcc\u00fcn\u00fcz, bilginiz varsa yeni \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00fctopyalar\u0131n\u0131z\u0131, yeni ya\u015fam bi\u00e7iminizi kuracaks\u0131n\u0131z. Duygusal zek\u00e2n\u0131z\u0131, analitik zek\u00e2n\u0131z\u0131 geli\u015ftireceksiniz. Duygusal zek\u00e2 ile analitik zek\u00e2n\u0131z\u0131 birlikte kullanacaks\u0131n\u0131z, birbirini destekler ve zenginle\u015ftirir bi\u00e7imde kullanacaks\u0131n\u0131z. Kad\u0131nlar bir tanr\u0131\u00e7a edas\u0131yla, ruhuyla kendilerini \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirebilirler. <\/span><\/span>Kad\u0131n ruhunu, bedenini ve bilincini bir tanr\u0131\u00e7a k\u0131skan\u00e7l\u0131l\u0131\u011f\u0131yla korumal\u0131d\u0131r. <\/i><\/span><\/span>Nas\u0131l ki din, bir inan\u00e7la bir \u015feylere inan\u0131yor ve yap\u0131yorsa kad\u0131nlar da bir tanr\u0131\u00e7a gibi hareket edebilirler \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri i\u00e7in. \u00a0Evet, evet. Bir din gibi. Nas\u0131l ki din bir inan\u00e7sa, kad\u0131nlar da \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini bir inan\u00e7 gibi, din gibi sa\u011flayabilirler, buna inanabilirler, bunun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fabilirler. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kad\u0131n cephesinde biriken b\u00fcy\u00fck \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik potansiyelini yeni ET\u0130K ve ESTET\u0130K de\u011ferlerle demokratik toplumsal geli\u015fmeye katmaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00fcy\u00fck anlam ifade edecektir. Bu y\u00f6nl\u00fc bir t\u0131kan\u0131kl\u0131k var. \u00c7\u00f6zmeleri ve pratikle\u015fmeleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Hem ulusal toplum hem de b\u00f6lgesel \u00f6nc\u00fcl\u00fck i\u00e7in bu gereklidir. Kad\u0131nla e\u015fit ve \u00f6zg\u00fcr temelde demokratik ya\u015fam, ya\u015fam\u0131n olmazsa olmaz\u0131d\u0131r. Ama bunun i\u00e7in \u00e7ok derinli\u011fe i\u015flemi\u015f k\u00f6le ahlak\u0131n\u0131n ve \u00e7a\u011fda\u015f kapitalizmin ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ahlak\u0131yla yani ET\u0130K ile ve g\u00fczel ya\u015famla yani ESTET\u0130K ile a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. Kad\u0131nla dolay\u0131s\u0131yla erkekle do\u011fru yani bilimsel-jineoloji, iyi etik yani yeni ahlak bilinci ve tavr\u0131 ve g\u00fczel yani yeni estetik \u00f6l\u00e7\u00fclerle \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam\u0131 ba\u015farmamak sosyalist topluma y\u00f6neli\u015fi ba\u015farmamakla \u00f6zde\u015ftir. Kad\u0131n\u0131n demokratik devrimiyle tamamlanmam\u0131\u015f demokratik toplumun sosyalizm ideas\u0131 ve ya\u015fam\u0131 bir aldatmacad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kad\u0131n olmadan ya\u015fam olmaz. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck olmadan etik ve estetik olmaz. B\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131 sosyal olarak ve estetik olarak siz belirleyeceksiniz. Ekonomik ya\u015fam\u0131, sosyal ya\u015fam\u0131, estetik ya\u015fam\u0131 siz in\u015fa edeceksiniz. Ve b\u00f6ylelikle biz vah\u015fi erkekleri d\u00fczelteceksiniz. Kendinize g\u00fcveneceksiniz. Sabr\u0131n\u0131z var, eme\u011finiz var, \u00e7ekicili\u011finiz var. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z\u0131n temeline \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 al\u0131n. Umutlu olun, emek harcay\u0131n. \u0130nanarak yap\u0131n. Kad\u0131n temelli \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6nemlidir. Kad\u0131nlara Ortado\u011fu\u2019da \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyorsunuz, ancak bu \u015fekilde lider olursunuz. Kad\u0131na sayg\u0131 budur.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2018Ya\u015fam ya \u00f6zg\u00fcr olacak, ya hi\u00e7 olmayacak\u2019 ilkesine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m, do\u011fu\u015ftan \u00f6l\u00fcme veya sonsuzlu\u011fa kadard\u0131r. Sevgi ve sayg\u0131, estetik ve \u00f6zg\u00fcr ahl\u00e2kla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun merkezine kad\u0131n\u0131 oturtmam do\u011frudur. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck eylemiyle do\u011fan \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n\u0131n ve etraf\u0131nda geli\u015fen ya\u015fam\u0131n en g\u00fczelce ve dost\u00e7a olaca\u011f\u0131ndan ku\u015fku duymad\u0131m. Komplekse d\u00fc\u015fmedim. Erkek egemenlikli din ve toplum yerine, kad\u0131n\u0131n en az\u0131ndan e\u015fitli\u011fini […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":452,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-479","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tirki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=479"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":480,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/479\/revisions\/480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}