{"id":477,"date":"2017-03-01T17:03:56","date_gmt":"2017-03-01T15:03:56","guid":{"rendered":"http:\/\/jineoloji.eu\/tr\/?p=477"},"modified":"2017-03-01T17:28:53","modified_gmt":"2017-03-01T15:28:53","slug":"tarihe-jineoloji-ile-bakmak-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/tarihe-jineoloji-ile-bakmak-2\/","title":{"rendered":"TAR\u0130HE J\u0130NEOLOJ\u0130 \u0130LE BAKMAK"},"content":{"rendered":"

CANDA SU<\/span><\/span><\/h4>\n

<\/a> Zaman\u0131n mekandan kopuk, ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 an\u2019la izah edildi\u011fi, bu an\u2019\u0131n sadece yaz\u0131, tablet, duvar kabartmalar\u0131 ile bug\u00fcne ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir tarih anlay\u0131\u015f\u0131na itiraz\u0131m\u0131z var. Elbette bu birikimi \u00f6nemsiyoruz. Ama biz ayr\u0131ca tarihin t\u0131pk\u0131 zaman gibi canl\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yoruz. Zaman nas\u0131l ak\u0131yorsa tarih de t\u0131pk\u0131 zaman gibi ak\u0131yor. Zaman nas\u0131l bir \u00f6nceki an\u0131n sonucu ve bir sonraki an\u0131n k\u00f6k\u00fcyse tarihin de d\u00fcnden bug\u00fcne toplumsal haf\u0131zam\u0131za i\u015flendi\u011fini ve genetik haritam\u0131zda bir s\u00fcreklilik halinde akt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Tarihi s\u0131k\u0131 belirlenmi\u015f bir olgu olmaktan ziyade tam da ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda bize y\u00f6n veren bir zaman, bir mekan, bir haf\u0131za olarak de\u011ferlendiriyoruz. Birbiri ard\u0131na d\u00fcz \u00e7izgisel \u015fekilde eklemlenmi\u015f olaylar ve olgular y\u0131\u011f\u0131n\u0131 olan tarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n zaman\u0131n ruhuna ters oldu\u011funu iddia ediyoruz. Eril d\u00fcz-\u00e7izgisel zaman anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 di\u015fil d\u00f6ng\u00fcsel zaman diyoruz. An\u2019da ya\u015fam\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na anlam katmak kadar, zaman\u0131n kayna\u011f\u0131nda bir kaz\u0131ya giri\u015ferek gelece\u011fe akmak istiyoruz. Anafatma k\u00fcltlerinde, peri masallar\u0131nda, Mem u Zin a\u015fk\u0131nda, dengbejlerin stranlar\u0131nda, yeni y\u0131l rit\u00fcellerinde ve daha nice ger\u00e7ekte kaybolan hakikatimizi bulmay\u0131, evren ile olan ba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yeniden kurmay\u0131 hedefliyoruz. B\u00f6ylesi bir kaz\u0131ya Jineoloji ile hep birlikte ba\u015flamam\u0131z\u0131n anlaml\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fama at\u0131lacak ad\u0131mlardan biri oldu\u011funa candan inan\u0131yoruz.<\/span><\/span><\/p>\n

Nitekim toplumsal, zamansal, mek\u00e2nsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn h\u00fccrelerine kadar par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz. Bilim ad\u0131 alt\u0131nda par\u00e7alanan bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck toplumsal ya\u015fam\u0131n mekan ve zamanla olan b\u00f6l\u00fcnmezli\u011fini de tehdit ediyor. Hakikatinden kopart\u0131lan ya\u015fam adeta alarm veriyor. Sadece insan ya\u015fam\u0131nda de\u011fil, t\u00fcm canl\u0131 ve cans\u0131z do\u011fa ya\u015fam\u0131nda bu \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 duyuyoruz. T\u00fckenen kaynaklar, a\u015f\u0131r\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, zaman ve mekandan kopan ya\u015fam, n\u00fckleer silah stoklar\u0131, anlam\u0131n\u0131 yitiren ahlaki ba\u011flar, t\u00fckenen canl\u0131lar, t\u00fckenen diller, birbirine yabanc\u0131la\u015fan insanlar y\u0131\u011f\u0131n\u0131\u2026 Daha da sayabilece\u011fimiz t\u00fcm bu felaketlerin kayna\u011f\u0131nda matemati\u011fe ve yasaya dayal\u0131 mant\u0131\u011f\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 ise a\u015fikar. Evreni ve onun ak\u0131\u015f\u0131 olan zaman\u0131 canl\u0131 bir organizma olarak ele almaktan ziyade h\u00fckmedilmesi ve kesin yasalarla kontrol edilmesi gereken bir olgu olarak ele alan zihniyetin kayna\u011f\u0131n\u0131 do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00d6zellikle tarihi yaz\u0131n\u0131n bulunmas\u0131yla birlikte ba\u015flatan ve bunu S\u00fcmerlere dayand\u0131ran, ondan \u00f6nce ilk toplumsalla\u015fmay\u0131 da i\u00e7eren insanl\u0131k tarihinin y\u00fczde 98\u2019lik b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6rmezden gelen yakla\u015f\u0131m\u0131n bug\u00fcn bilimci zihniyetin de temelini olu\u015fturdu\u011fu bir ger\u00e7ek. S\u00fcmer rahiplerinin zihniyetinin bug\u00fcn bilim adamlar\u0131n da s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ise tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez. Yoksa asl\u0131nda evren i\u00e7in \u00e7ok k\u0131sa say\u0131labilecek b\u00f6ylesi bir zaman diliminde ya\u015fanan felaketleri ba\u015fka nas\u0131l anlatabiliriz!!<\/span><\/span><\/p>\n

Zira toplumlar i\u00e7in bu zaman binlerle ifade edilirken evrenin milyarlarca y\u0131ll\u0131k bir olu\u015funun oldu\u011fu biliniyor. Canl\u0131lar\u0131, \u00f6zelde de insan\u0131 konu alan tarih bu y\u00f6nl\u00fc geli\u015fimin zaman\u0131n\u0131 ifade etti\u011fi gibi mevsimler ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli zaman d\u00f6ng\u00fclerinin canl\u0131lar\u0131n olu\u015fumlar\u0131 i\u00e7in zaruri oldu\u011fu biliniyor. Zaman\u0131 olmayan hi\u00e7bir varolu\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 gibi zaman\u0131n da bir olu\u015f oldu\u011fu art\u0131k t\u00fcm farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler taraf\u0131ndan kabul ediliyor. Yine her varolu\u015fun kendine ait bir zaman\u0131n\u0131n oldu\u011fu da biliniyor. Ama bu farkl\u0131 olu\u015flar\u0131n birli\u011finin olmad\u0131\u011f\u0131 yada olmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor.<\/span><\/span><\/p>\n

Mekan a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise zengin bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, su kaynaklar\u0131 ve hayvanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na be\u015fiklik eden toplumlar daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir zemini olu\u015fturuyor. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcn kaybolan hakikatini kutuplarda de\u011fil de Mezopotamya\u2019da aramas\u0131 da mekan\u0131n zaman ile olan birli\u011fini ve belirleyicili\u011fini ortaya koyuyor. Nitekim bug\u00fcn t\u00fcm d\u00fcnya g\u00fc\u00e7lerinin sava\u015f stoklar\u0131yla y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Mezopotamya\u2019da esas sava\u015f\u0131n, hakikatini arayan demokratik uygarl\u0131k g\u00fc\u00e7lerinin yani kad\u0131nlar\u0131n, halklar\u0131n, k\u00fclt\u00fcrlerin, inan\u00e7lar\u0131n ve daha bir \u00e7ok g\u00fcc\u00fcn tarihte ilk defa kendi sistemini olu\u015fturmaya do\u011fru gidi\u015fine engel olmak temelinde oldu\u011funu belirtmekten \u00e7ekinmiyoruz. Say\u0131n Abdullah \u00d6calan \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Demokratik Modernite ad\u0131 alt\u0131nda bir sisteme kavu\u015fman\u0131n arifesinde olan bunun m\u00fccadelesini her alanda veren demokratik uygarl\u0131k g\u00fc\u00e7lerinin bu direni\u015finin bast\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 esas hedef oldu\u011fu ise bir ger\u00e7ek.<\/span><\/span><\/p>\n

Hakikatini mitolojilerden dinlere, felsefeden bilimlere kadar tarihin her d\u00f6neminde farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle arayan insan\u0131n \u00f6zg\u00fcr ya\u015famdan bu denli uzakla\u015fmas\u0131n\u0131 do\u011fru izah etmek \u00f6nemli. \u0130nsan d\u00fc\u015f\u00fcncesine h\u00fckmeden ya\/yada ba\u011flac\u0131 dahi kendi ba\u015f\u0131na \u00f6znel-nesnel, idealist-materyalist gibi b\u00f6l\u00fcnmeleri ifade ediyor. Bunun yerine ve\/veya \u015feklinde birbiri ile ba\u011flant\u0131land\u0131ran ve ikilemlerin ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n derinle\u015ftirilmesinden ziyade ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini esas alan yakla\u015f\u0131mlar daha belirleyicidir. Kapitalist uygarl\u0131\u011f\u0131n kendisini sistemle\u015ftirmesinde b\u00fcy\u00fck rol oynayan bu ikilemlerin soyut bir tarih \u015feklinde ele al\u0131nmas\u0131 da mevcut iktidarlar\u0131na hizmet etmektedir. Ancak Demokratik Modernite\u2019nin tarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n i\u00e7inden, iktidarlar\u0131n de\u011fil k\u00fclt\u00fcrel t\u00fcm de\u011ferlerin birikti\u011fi somut bir tarih anlay\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bunun etkin zihniyet ve irade formlar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n da Say\u0131n Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n \u201c\u00d6zg\u00fcrl\u00fck tarihi (toplumsal tarih)\u201d olarak ifade etti\u011fi tarih anlay\u0131\u015f\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa inan\u0131yoruz. Tarihi toplum \u00fcst\u00fc bireylerin eseri olarak ortaya koymaktan ziyade toplumlar\u0131 zamansal ve mek\u00e2nsal ger\u00e7ekli\u011fi ile bulu\u015fturmay\u0131 esas alan ve do\u011fayla birlik olan bir kapsamda ele al\u0131yoruz.<\/span><\/span><\/p>\n

Jineoloji olarak ayr\u0131ca demokratik uygarl\u0131k g\u00fc\u00e7lerinin \u00f6zelde de kad\u0131n\u0131n karanl\u0131kta kalan, t\u00fcm de\u011ferlerini yeniden g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karmay\u0131, her varolu\u015fun farkl\u0131l\u0131klar\u0131na sayg\u0131 duymak kadar aralar\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc kurmay\u0131 ve kapsay\u0131c\u0131 bir yerden tarihe bakmay\u0131 hedefliyoruz. Do\u011fru bir yerde durdu\u011fumuza dair sezgimizi de en \u00e7ok kad\u0131n\u0131n do\u011fayla olan ba\u011f\u0131nda, evrensel eril zaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131na adet d\u00f6ng\u00fcleri ile hissediyoruz. Nitekim canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda d\u00f6ng\u00fcsel zaman\u0131n di\u015fili\u011fi ifade etti\u011fini, \u00e7izgisel zaman\u0131n ise erilli\u011fi ifade etti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. D\u00f6ng\u00fcselli\u011fin k\u00f6keni kad\u0131n\u0131n adet d\u00f6ng\u00fcs\u00fc olurken, evrensel eril zaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131na kad\u0131n\u0131n ay ile birlik olan adet d\u00f6ng\u00fcleri ile \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissederiz. Tam bilmesek de d\u00f6ng\u00fcselli\u011fin k\u00f6keninin menestrasyonu ifade etti\u011fini sezeriz. Kesin, belirlemeci ve ilerlemeci olan eril zaman anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 b\u00f6ylesi bir zaman anlay\u0131\u015f\u0131 hayata, do\u011faya, topluma dair her\u015feyi kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi onlar\u0131n farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da en \u00e7ok koruyacak ve gelece\u011fe ak\u0131tacak bir nehir olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/span><\/span><\/p>\n

Kad\u0131n\u0131n tarihini yeniden yazmak gibi bir amac\u0131m\u0131z oldu\u011fu gibi bunu ne kad\u0131nlar\u0131 varolan tarih\u00e7ili\u011fe eklemek \u015feklinde yapaca\u011f\u0131z ne de sadece kad\u0131nlar\u0131 tarihe yazmak temelinde ele alaca\u011f\u0131z. Esas\u0131nda varolan tarihsel \u00e7er\u00e7eveyi sorgulayarak, bug\u00fcne kadar kad\u0131n\u0131n varolan t\u00fcm birikimlerini esas alarak toplumun ve ya\u015fam\u0131n yeniden in\u015fas\u0131n\u0131 Jineoloji olarak \u00fcstlenece\u011fiz. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n Jineoloji derken sadece belli kesimlerin denetiminde olan bir bilim anlay\u0131\u015f\u0131ndan bahsetmiyoruz. Bilakis her \u015feyi kendinde merkezile\u015ftiren ve toplumdan tarihten kopan bilim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 felaketleri hep birlikte te\u015fhir edece\u011fiz. Burada Jineoloji derken ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde olan, toplumsal haf\u0131zan\u0131n \u015fifrelerini \u00e7\u00f6zme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve aray\u0131\u015f\u0131nda olan, bu konuda do\u011fdu\u011fu y\u00f6rede var olan bir k\u00fclt\u00fcn, bir gelene\u011fin, bir rit\u00fcelin tarihin ya\u015fayan bir h\u00fccresi oldu\u011funun bilincinde olan, tarihe kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnden bakmay\u0131 ba\u015faran ve bunun anlam\u0131n ta kendisi oldu\u011funu hisseden her bireyin, her birimin, her grubun, her klan\u0131n ve her ara\u015ft\u0131rman\u0131n Jineoloji\u2019nin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu belirtmek istiyoruz.<\/span><\/span><\/p>\n

Sitemize bu y\u00f6nl\u00fc ara\u015ft\u0131rma yaz\u0131lar\u0131n\u0131 bekledi\u011fimiz gibi, canl\u0131 tarihin, s\u00f6zl\u00fc tarihin bizde devam etti\u011finin bilinciyle bu y\u00f6nl\u00fc birikimin \u00e7ok de\u011ferli oldu\u011funu belirtmek istiyoruz. Ruhlar\u0131 bedenleri topra\u011fa kar\u0131\u015fan ve soy a\u011fac\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc besleyen insanlar\u0131n ard\u0131l\u0131 oldu\u011fumuzu ve toplumsal haf\u0131zan\u0131n bizde devam etti\u011fini unutmayal\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z an\u0131n ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 ancak b\u00f6yle verebiliriz. Bu \u015fekilde Jineoloji \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde giri\u015fece\u011fimiz kaz\u0131da zaman, mekan ve toplum ile birlik olan insanlar olarak ne kadar de\u011ferli oldu\u011fumuzu daha derinden hissedece\u011fiz.<\/span><\/span><\/p>\n

Her \u015fey hakk\u0131nda fikri olan ama hi\u00e7bir \u015feyi tam bilmeyen ku\u015faklar\u0131n \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz. Bu y\u00fczden zamana en fazla anlam y\u00fckleme sorumlulu\u011fu olan ku\u015faklar\u0131z. Di\u011fer yandan \u00e7a\u011flar\u0131, ku\u015faklar\u0131 i\u00e7 i\u00e7e tan\u0131ma, hissetme ve anlamland\u0131rma \u015fans\u0131n\u0131 yakalayabilece\u011fimiz geli\u015fkin bir tekni\u011fe ve bilme imk\u00e2nlar\u0131na sahibiz. E\u011fer aray\u0131\u015f\u0131n t\u0131ls\u0131ml\u0131 kanatlar\u0131yla u\u00e7may\u0131 \u00f6\u011frenebilirsek! Tarih ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anda s\u00fcr\u00fcyor. Bunu en derinden Ortado\u011fulular bilir, hisseder ve ya\u015far. Anda tarih, tarihte an ve her ikisinde gelece\u011fe yolculu\u011fa herkesi davet ediyoruz. Sevgiden, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten, bar\u0131\u015f ve karde\u015flikten, adaletten yana umudunu y\u00fcre\u011finde ve beyninde b\u00fcy\u00fctmekten vazge\u00e7meyen herkesi\u2026<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

CANDA SU Zaman\u0131n mekandan kopuk, ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 an\u2019la izah edildi\u011fi, bu an\u2019\u0131n sadece yaz\u0131, tablet, duvar kabartmalar\u0131 ile bug\u00fcne ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir tarih anlay\u0131\u015f\u0131na itiraz\u0131m\u0131z var. Elbette bu birikimi \u00f6nemsiyoruz. Ama biz ayr\u0131ca tarihin t\u0131pk\u0131 zaman gibi canl\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yoruz. Zaman nas\u0131l ak\u0131yorsa tarih de t\u0131pk\u0131 zaman gibi ak\u0131yor. Zaman nas\u0131l bir \u00f6nceki an\u0131n sonucu ve bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":68,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,32],"tags":[],"class_list":["post-477","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarih","category-tirki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=477"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":478,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/477\/revisions\/478"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}