<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131mlamak kolay de\u011fildir. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan ve halklardan bir\u00e7ok insan \u2013 erkek ve kad\u0131nlar, filozoflar, sosyologlar, i\u015f\u00e7iler ve \u00e7ift\u00e7iler \u2013 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, ya da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. \u0130nsanl\u0131k tarihinde binlerce devrim ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve milyonlarca insan, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn en onurlu \u015fey oldu\u011fu inanc\u0131yla, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015fmak i\u00e7in hayatlar\u0131n\u0131 feda ettiler. Ancak \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, insanlar\u0131n \u2013 \u00f6zellikle kad\u0131nlar\u0131n \u2013 en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ve \u00f6zledi\u011fi, ancak anlama ve ger\u00e7ekle\u015ftirme konusunda en \u00e7ok zorluk, engel ve \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir olgu olmaya devam ediyor. \u00d6rne\u011fin, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn kapitalist modernite sistemi, paran\u0131n, devletin ve erkeklerin egemenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in ‘\u00f6zg\u00fcrl\u00fck’ kelimesini kullan\u0131yor. K\u00fcresel \u015firketler, ‘ticaret \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’ ad\u0131 alt\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funa s\u00f6m\u00fcrgecilik ve yoksulluk dayat\u0131yor. Egemen devletler, ‘demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc savunma’ ad\u0131 alt\u0131nda i\u015fgal sava\u015flar\u0131 ilan ediyor. Egemen erkekler, ‘cinsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck’ kisvesi alt\u0131nda kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 tecav\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yay\u0131yor.<\/p>\n
Bu eylemler, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc do\u011fru tan\u0131mlaman\u0131n \u00f6nemini ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesine devam etme gereklili\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Bu ba\u011fl\u0131 olarak, en s\u0131k sorulan sorulardan, tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan ve \u00e7eli\u015fkili g\u00f6r\u00fc\u015flerden baz\u0131lar\u0131na cevap ar\u0131yoruz:<\/p>\n
G\u00fc\u00e7 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131ndaki ili\u015fki nedir?<\/p>\n
Bireysel ve toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131ndaki denge nas\u0131l sa\u011flanabilir? \u0130nsan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcyle mi yoksa g\u0131da ve ekonomik ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131yla m\u0131 ba\u015flar?<\/p>\n
Kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc erkeklerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc engelleyecek mi yoksa erkeklerin ve toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yolunu mu a\u00e7acak?<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrl\u00fck sorununun nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak ve b\u00f6ylece \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131 hakk\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ve bireysel ve toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki engelleri yorumlayabilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle tarihe y\u00f6nelmek istiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Jineoloji’nin y\u00f6ntemlerinden biri de g\u00fcncel sorular\u0131m\u0131z\u0131 ve sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 tarihsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla g\u00f6zlemlemek ve yorumlamakt\u0131r.<\/p>\n
Tarih\u00e7iler, “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck” kelimesini ilk kez kullanan yaz\u0131l\u0131 belgenin,\u00a0S\u00fcmer \u015fehri Lagash’\u0131n kral\u0131 Enmetena’n\u0131n bir ferman\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yor. M\u00d6 2430 civar\u0131nda S\u00fcmerce yaz\u0131lm\u0131\u015f olan bu tarihi belge, \u015fu anda Paris’teki Louvre M\u00fczesi’nde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
S\u00fcmer \u015fehir devletleri Umma ve Lagash aras\u0131nda su ve toprak kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki yakla\u015f\u0131k 200 y\u0131ll\u0131k bir g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin ard\u0131ndan, Kral Enmetena A\u015fa\u011f\u0131 Mezopotamya \u015fehirleri \u00fczerindeki egemenli\u011fini ilan eder. Lagash \u015fehrinde \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131 tabletlere yaz\u0131lan Enmetena’n\u0131n ferman\u0131, insanl\u0131k tarihinde sava\u015f ve bar\u0131\u015f uygulamalar\u0131na dair en eski belgelerden biridir. Burada, “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck” ve “anaya d\u00f6n\u00fc\u015f” anlam\u0131na gelen S\u00fcmerce “Amargi” kelimesi ilk kez kaydedilmi\u015ftir. Kral Enmetena’n\u0131n k\u00f6leleri \u00f6zg\u00fcr b\u0131rakarak, bor\u00e7lar\u0131 silerek ve \u00e7ocuklar\u0131 annelerine, anneleri de \u00e7ocuklar\u0131na geri vererek “Lagash \u015fehrinde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tesis etti\u011fi” s\u00f6ylenir. Ayr\u0131ca Enmetena’n\u0131n tanr\u0131\u00e7a \u0130nanna’n\u0131n emri alt\u0131nda oldu\u011fu ve koruyucu tanr\u0131s\u0131n\u0131n \u015eulutul oldu\u011fu da vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu S\u00fcmer tabletlerinin i\u00e7eri\u011fi bize, sava\u015f, k\u00f6lelik, \u00e7ocuklar\u0131n annelerinden ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131, insanlar\u0131 bor\u00e7 y\u00fck\u00fcyle bo\u011fan yoksulluk gibi \u015fiddet, bask\u0131 ve adaletsizlik olaylar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tan\u0131m\u0131n\u0131n nedeni oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u0130nsanlar\u0131n do\u011fal onuruna kar\u015f\u0131 bu eylemler olmasayd\u0131, muhtemelen \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kelimesini yaratmaya da gerek kalmazd\u0131. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve anneye d\u00f6n\u00fc\u015f anlam\u0131na gelen Amarg\u00ee kelimesinin kullan\u0131m\u0131 ilgin\u00e7tir. Bunu ayn\u0131 zamanda annelik ahlak\u0131n\u0131n yeniden kurulmas\u0131, yani insanl\u0131\u011f\u0131n annelik k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dayal\u0131 do\u011fal toplum \u00e7a\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olarak da yorumlayabiliriz. Bu, bir\u00e7ok \u00f6yk\u00fcde, kutsal kitapta ve toplumlar\u0131n haf\u0131zas\u0131nda ‘kay\u0131p cennet’ olarak hat\u0131rlanan bir d\u00f6neme d\u00f6n\u00fc\u015f olabilir. Bu \u015fekilde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, insanl\u0131k tarihinde t\u00fcm k\u0131talarda deneyimlenmi\u015f ve yeniden kurulabilecek adalet, bar\u0131\u015f ve dayan\u0131\u015fmaya dayal\u0131 bir ya\u015fam bi\u00e7imi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
\u00d6nder Apo, Bir Halk\u0131 Savunmak adl\u0131 savunmas\u0131nda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7an tarihsel ger\u00e7ekli\u011fi \u015fu \u015fekilde de\u011ferlendiriyor:\u00a0‘Tarihte, bilin\u00e7teki en temel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm S\u00fcmer toplumunda bir kar\u015f\u0131 devrim olarak ger\u00e7ekle\u015fti ve \u00f6zellikle Orta Do\u011fu toplumu, insanl\u0131\u011f\u0131n paradigmas\u0131n\u0131 -evrene ve do\u011faya dair temel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131- k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirdi. Toplumsal do\u011fa, evren ve canl\u0131 do\u011fa anlay\u0131\u015f\u0131, renkli ve \u00fcretkendir. Do\u011fay\u0131 barbar ve ac\u0131mas\u0131z olarak g\u00f6rm\u00fcyor. Onu bir anne olarak g\u00f6r\u00fcyor. S\u00fcmer dilinde “Amargi” kelimesi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck demektir ve ayn\u0131 zamanda anaya d\u00f6n\u00fc\u015f anlam\u0131na gelir. Bu kelime, kar\u015f\u0131 devrim kavram\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi \u00a0g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.’<\/strong><\/p>\n Kar\u015f\u0131 devrimci fikirler ve eylemler, ya\u015fam\u0131n do\u011fal dengesini bozmu\u015ftur. Ataerkil ve pozitivist bilimler do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar hakk\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri tamamlamak ve doyurmak yerine, \u00a0egemenlik ve boyun e\u011fdirmek, hiyerar\u015fik ili\u015fkilerini me\u015frula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in\u00a0 mitolojik, dini ve felsefi yorumlar \u00a0\u00a0geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu \u015fekilde, erkek ve kad\u0131n, halk ve do\u011fa, toprak sahipleri ve k\u00f6yl\u00fcler, kapitalistler ve i\u015f\u00e7iler, dinler ve s\u00f6m\u00fcrge uluslar\u0131 ve boyun e\u011fdirilenler, ‘biz ve di\u011ferleri’ ayr\u0131m\u0131na dayal\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve erkek egemen devlet sistemi, bireylerin ve toplumlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, yetkililer bask\u0131y\u0131 ‘ilahi yasa’ veya ‘insan do\u011fas\u0131’ olarak kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015fsalarda, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n iradesini ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini teslim almay\u0131 ba\u015faramam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n Alman m\u00fczik grubu Ton-Steine-Scherben, \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn gasp edilmesine kar\u015f\u0131 isyanlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle dile getiriyor:<\/p>\n \u00d6zg\u00fcr de\u011filim, sadece se\u00e7im yapabilirim.<\/p>\n Benden hangi h\u0131rs\u0131zlar \u00e7al\u0131yor, hangi katiller bana emir veriyor?<\/p>\n Binlerce kez kan d\u00f6kmekten \u00f6ld\u00fcm, yine de beni unuttular.<\/p>\n Ben bin kere a\u00e7l\u0131ktan \u00f6ld\u00fcm, onlar ise toktu.<\/p>\n G\u00fcneyde, bat\u0131da, do\u011fuda, kuzeyde<\/p>\n Ayn\u0131 ki\u015filer her yerde bizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n Her \u015fehirde ve her \u00fclkede<\/p>\n Bu slogan\u0131 her duvara yaz\u0131n.<\/p>\n Kimseye hi\u00e7bir iktidar yok!<\/p>\n Gelin, bizi birbirimizden koparan duvarlar\u0131 y\u0131kal\u0131m.<\/p>\n Bir araya gelin, insanlar. Birbirinizi tan\u0131y\u0131n.<\/p>\n Yan\u0131n\u0131zdaki ki\u015fiden daha iyi de\u011filsiniz.<\/p>\n Hi\u00e7 kimsenin insanlar \u00fczerinde h\u00fck\u00fcm s\u00fcrme hakk\u0131 yoktur!<\/p>\n Bu anlamda, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 adaletsizli\u011fe ve s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe kar\u015f\u0131 vicdani ve ahlaki bir isyan olarak de\u011ferlendirebiliriz. Bu aray\u0131\u015f ayn\u0131 zamanda \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn insan ve evrenin birli\u011fi, kad\u0131n\u0131n ve ya\u015fam\u0131n do\u011fas\u0131 olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 da tan\u0131mlar. \u00d6nder Apo, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Sosyolojisi adl\u0131 kitab\u0131nda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorununa dair duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ilgi \u00e7ekici bir \u015fekilde ifade eder:<\/p>\n ”\u00c2deta \u2018\u00f6zg\u00fcrl\u00fck evrenin amac\u0131d\u0131r\u2019 diyesim geliyor. Kendi kendime s\u0131k\u00e7a evren ger\u00e7ekten \u00f6zg\u00fcrl\u00fck pe\u015finde midir diye sormu\u015fumdur. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sadece insan toplumuna \u00f6zg\u00fc derin bir aray\u0131\u015f olarak s\u00f6ylemle\u015ftirmek bana hep eksik gelmi\u015f, mutlaka evrenle ilgili bir y\u00f6n\u00fc vard\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. Evrenin temel ta\u015flar\u0131 olarak par\u00e7ac\u0131k-enerji ikilemini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, hi\u00e7 \u00e7ekinmeden enerjinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck demek oldu\u011funu vurgular\u0131m. [\u2026] \u00d6zg\u00fcrl\u00fck konusunda bencil olmamak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc insanla s\u0131n\u0131rland\u0131ran bir indirgemecili\u011fe d\u00fc\u015fmemek bence \u00f6nemlidir. Kafesteki hayvan\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in oldu\u011fu yads\u0131nabilir mi? En de\u011fme senfoniyi geride b\u0131rakan kafesteki b\u00fclb\u00fcl\u00fcn \u015fak\u0131mas\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ger\u00e7e\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda hangi kavramla izah edebiliriz? Daha da ileri gidersek, evrenin t\u00fcm sesleri ve renkleri \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fcyor mu? \u0130nsan toplumunun en derin k\u00f6leli\u011fi ya\u015fayan ilk ve son k\u00f6leleri olarak kad\u0131nlar\u0131n t\u00fcm \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015flar\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131ndan ba\u015fka hangi kavramla izah edilebilir?”<\/strong><\/p>\n \u0130nsanl\u0131k tarihinde, bask\u0131c\u0131 y\u00f6neticilere kar\u015f\u0131 duyulan \u00f6fke ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015fma arzusu nedeniyle bir\u00e7ok devrim ve halk ayaklanmas\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Mezopotamya’daki demirci Kawa’n\u0131n isyan\u0131ndan Spartak\u00fcs’\u00fcn Roma \u0130mparatorlu\u011fu’na kar\u015f\u0131 isyan\u0131na, Frans\u0131z Devrimi’nden Rusya’daki Ekim Devrimi’ne, Vietnam Devrimi’nden Nikaragua Devrimi’ne, Nanny Maroon’un k\u00f6leli\u011fe kar\u015f\u0131 isyan\u0131ndan G\u00fcney Afrika halk\u0131n\u0131n Apartheid rejimine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesine, \u0130ran Devrimi’nden Tunus ve M\u0131s\u0131r’daki Halklar\u0131n Bahar\u0131’na kadar, toplumlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 adaletsizlikten, k\u00f6lelikten ve bask\u0131dan kurtulmak amac\u0131yla ayaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131nlar ve toplumlar, korkuyu ve sessizli\u011fi k\u0131ran bu isyan s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6zg\u00fcrl\u00fck anlar\u0131 olarak yorumlam\u0131\u015f ve deneyimlemi\u015ftir. Bask\u0131ya kar\u015f\u0131 ayaklanmak ve bask\u0131c\u0131 bir h\u00fck\u00fcmeti devirmek, onlar\u0131n g\u00fcc\u00fcne ve varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 bir zafer anlam\u0131na gelmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7lerde ortaya \u00e7\u0131kan enerji, kafesten ka\u00e7an, kanatlar\u0131n\u0131 a\u00e7an ve d\u00fcnyay\u0131 ke\u015ffeden bir ku\u015fun sevincine benzetilebilir. Ancak, bir y\u00f6neticinin egemenli\u011finden ‘kurtulmak’, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn garanti alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n Ku\u015flar s\u0131k s\u0131k tuzaklara d\u00fc\u015fer ve yeni kafeslere hapsolurlar. K\u00f6lelikten ve s\u00f6m\u00fcrgecilikten kurtulmak isteyen halklar genellikle yeni bir elitin bask\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rlar. \u00d6zellikle kad\u0131nlar, devrimci s\u00fcre\u00e7ler s\u0131ras\u0131nda, h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hayallerini ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fini \u00f6\u011frendiler; \u00e7\u00fcnk\u00fc ataerkillik hem aile hayat\u0131nda hem de siyasi ve sosyal alanlarda devam ediyordu.<\/p>\n 1943-1945 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130talya’da fa\u015fizme kar\u015f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck umuduyla sava\u015fan bir kad\u0131n partizan, deneyimini \u015fu \u015fekilde ifade etti: ”\u00a0\u00d6zg\u00fcrl\u00fck bir \u015fartt\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7inde ya\u015fam\u0131n kolay olaca\u011f\u0131n\u0131 hayal etmeden, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in can\u0131m\u0131z\u0131 feda etmeye haz\u0131r olmal\u0131y\u0131z.”<\/p>\n Hannah Arendt, “\u00d6zg\u00fcr Olma \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” adl\u0131 denemesinde,\u00a0“\u00d6zg\u00fcrle\u015fme arzusunun, yani bask\u0131dan kurtulma arzusunun nerede bitti\u011fini ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck arzusunun, yani siyasi bir ya\u015fam\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinin nerede ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak zordur”<\/strong> diye belirtir.\u00a0Hannah Arendt’e g\u00f6re, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn, yani siyasi bir ya\u015fam\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, demokratik bir cumhuriyette t\u00fcm insanlar\u0131n kamusal tart\u0131\u015fmalara ve i\u015flere g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve aktif kat\u0131l\u0131m\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi ve duyulmas\u0131, kimliklerinin ve iradelerinin tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in, insanlar\u0131n hem korkudan hem de yoksulluktan \u00f6zg\u00fcr olmalar\u0131 gerekir. Bu \u015fekilde Hannah Arendt, ya\u015fam ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, siyaset ve ahlak, insanlar\u0131n maddi ve manevi ihtiya\u00e7lar\u0131 aras\u0131ndaki birli\u011fi vurgular. A\u00e7 bir insan sadece s\u00f6zlerle doyurulup \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilemeyece\u011fi gibi, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade etmekten korkan tok bir insan da \u00f6zg\u00fcr olamaz.<\/p>\n \u00d6nder Apo;’ daha fazla para m\u0131 yoksa dafa fazla bilin\u00e7lenme mi\u00a0\u00f6zg\u00fcrl\u00fck yarat\u0131r?’ sorusunu\u00a0\u015fu \u015fekilde de\u011ferlendiriyor:\u00a0“Para, sermaye biriktirme arac\u0131 olarak kald\u0131\u011f\u0131 veya art\u0131 de\u011fer ile \u00fcr\u00fcne el koyma rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlendi\u011fi s\u00fcrece, her zaman bir k\u00f6lelik arac\u0131 olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc para, sahibi i\u00e7in bile katliamlara \u00e7a\u011fr\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck konusunda g\u00fcvenilmez bir ara\u00e7t\u0131r ve kimse s\u0131rt\u0131n\u0131 ona dayayamaz. Para, enerjinin kar\u015f\u0131t\u0131 olan madde par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 rol\u00fcn\u00fc oynar. Denilebilir ki, fark\u0131ndal\u0131k (bilin\u00e7lenme) her zaman \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe daha yak\u0131nd\u0131r. Fark\u0131ndal\u0131k ger\u00e7ekte, her zaman \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ar. \u0130\u015fte bu y\u00fczdendir ki fark\u0131ndal\u0131k, enerjinin ak\u0131\u015f\u0131 gibi tan\u0131mlan\u0131r. [\u2026] Toplum kendini beyin, k\u00fclt\u00fcr ve ak\u0131l g\u00fcc\u00fc olarak ne kadar \u00e7ok g\u00fc\u00e7lendirmi\u015fse, kendini \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe de o kadar haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong>”<\/p>\n Bu akan g\u00fc\u00e7lendirme enerjisinin kad\u0131nlar\u0131n ve toplumun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc elde etmede yap\u0131c\u0131 bir g\u00fc\u00e7 haline gelmesi i\u00e7in, \u00d6nder Apo \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ile sosyal politika ve demokrasi aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dikkat \u00e7ekiyor. Yetkililer ve devlet bireysel ve toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ne kadar engeller ve ortadan kald\u0131r\u0131rsa kald\u0131rs\u0131n, toplumun t\u00fcm bile\u015fenlerinin \u00f6rg\u00fctlenmesi, g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve siyasi faaliyetleri bireysel ve toplumsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn elde edilmesinin kayna\u011f\u0131 haline gelir. Bu ba\u011flamda, Rosa Luxemburg’un 1918 sonbahar\u0131nda Rus Devrimi hakk\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 bilge de\u011ferlendirmeler \u00f6nemlidir. Halk\u0131n e\u011fitimi ve siyasi tart\u0131\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ilgili olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/p>\n “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck sadece h\u00fck\u00fcmet taraftarlar\u0131 i\u00e7in, say\u0131lar\u0131 ne kadar \u00e7ok olursa olsun sadece bir partinin \u00fcyeleri i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de\u011fildir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck, her zaman farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Bu ‘adalet’ fanatizminden \u00f6t\u00fcr\u00fc de\u011fil, aksine siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc canland\u0131ran, iyile\u015ftiren ve ar\u0131nd\u0131ran her \u015fey bu \u00f6ze ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7indir; ‘\u00f6zg\u00fcrl\u00fck’ bir ayr\u0131cal\u0131k haline geldi\u011finde ise onun bu etkisi yok olur.<\/strong>”<\/p>\n Rosa Luxemburg’un bu de\u011ferlendirmesi, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve toplumdaki bireylerin ve gruplar\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fini ve \u00e7o\u011fulculu\u011funu \u00f6nemseyen demokratik bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, toplumun egemen bilincin kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir enerji ve yarat\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 haline geldi\u011fini g\u00f6stermektedir. Tek tarafl\u0131 ili\u015fkilerde, yani egemen bir iradenin dayat\u0131lmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, toplumda demokratik de\u011fi\u015fimin ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn motoru olabilir.<\/p>\n Bu durum \u00f6zellikle kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki ili\u015fkiler i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Kad\u0131nlar\u0131n varolu\u015flar\u0131n\u0131 ve kimliklerini tan\u0131mlayabilmeleri, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u00f6zg\u00fcrce ifade edebilmeleri, ya\u015famlar\u0131 hakk\u0131nda kararlar alabilmeleri ve siyasi, sosyal ve ekonomik alanlarda iradelerini g\u00f6sterebilmeleri olmadan, toplumda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve erkeklerle \u00f6zg\u00fcr bir arada ya\u015fama m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Erkekler bunu fark ettiklerinde, kendilerinin de \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine ancak egemen erkek zihniyetini k\u0131rarak ve kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradesine sayg\u0131 duyarak ula\u015fabileceklerine inanacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ya\u015fam b\u00fct\u00fcnseldir. Bu, bir kad\u0131n, bir ulus, bir ki\u015fi veya ba\u015fka bir canl\u0131 varl\u0131k bask\u0131 alt\u0131nda oldu\u011funda, benim de \u00f6zg\u00fcr olmad\u0131\u011f\u0131m anlam\u0131na gelir. Bu nedenle, bask\u0131 veya tahakk\u00fcm\u00fcn bir seyircisi veya orta\u011f\u0131 olurum. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ancak kolektif olarak ve bireylerin ve toplum gruplar\u0131n\u0131n varolu\u015funu, iradesini, kimli\u011fini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ve mek\u00e2nsal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 tan\u0131yan bir \u015fekilde elde edilebilir. Bu anlamda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hem b\u00fct\u00fcnsel hem de \u00e7o\u011fulcudur. Bunun temeli, kendi iyili\u011fini t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n iyili\u011fi olarak g\u00f6ren kolektif bir vicdan ve iyi sosyal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in ortak bir anlay\u0131\u015ft\u0131r. ‘Biz ve \u00f6teki’ aras\u0131nda ayr\u0131m yapmayan, kendini hayat\u0131n t\u00fcm y\u00f6nlerinden ve t\u00fcm \u00e7ocuklardan sorumlu g\u00f6ren bu anlay\u0131\u015f, ana soylu toplumun \u00f6z\u00fc ve ahlak\u0131d\u0131r. Bu nedenle, Amarg\u00ee kelimesi, kad\u0131nlar ve toplumun b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7in kaybolmu\u015f olan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe giden yolu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Bug\u00fcn Jin Jiyan Azad\u00ee felsefesi, kad\u0131nlar\u0131n bask\u0131dan kurtulma ve kad\u0131n devrimini ger\u00e7ekle\u015ftirme yolundaki m\u00fccadeleleri ve \u00e7abalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6zg\u00fcr bir ya\u015fam kurma yolundaki devam eden \u00e7abalar\u0131 i\u00e7in bir \u00f6rnek te\u015fkil etmeye devam etmektedir. Bu ba\u011flamda, K\u00fcrdistan Kad\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi’nin ve Rojava devriminin farkl\u0131 bile\u015fenlerinden kad\u0131nlar\u0131n deneyimleri anlaml\u0131d\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe giden yolun hem ilerlemesini hem de zorluklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedirler.<\/p>\n Jineoloj\u00ee Akademisi, 2017 ve 2018 y\u0131llar\u0131nda Rojava Devrimi b\u00f6lgelerindeki kad\u0131nlarla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck anlay\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerine tart\u0131\u015fmalar ve ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Bu tart\u0131\u015fmalar ve sosyolojik ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda, kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011funun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131n\u0131 irade, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve g\u00f6r\u00fc\u015f \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcyle ili\u015fkilendirdi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u015fu \u015fekilde tan\u0131ml\u0131yorlar: ‘\u00d6zg\u00fcrl\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnce, irade ve bilimsel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r’; ‘\u00f6zg\u00fcrce d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 duymakt\u0131r’; ‘bir ki\u015fi ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edebilir ve kendi kararlar\u0131n\u0131 verebilir’. Bu nedenle, kad\u0131nlar\u0131n ‘kendilerini ve kimliklerini tan\u0131malar\u0131’ i\u00e7in ‘k\u00f6leli\u011fin zincirlerini k\u0131rmak’, ‘olumsuz etkilerden kurtulmak’ ve ‘\u00f6z e\u011fitim’ almalar\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n Bir\u00e7ok kad\u0131n da \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini toplumun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcyle ili\u015fkilendirerek yorumluyor. Onlar i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, \u00f6zellikle “kad\u0131n ve erkek aras\u0131nda e\u015fitlik” olmak \u00fczere “onur, adalet ve e\u015fitlik” anlam\u0131na geliyor. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn temel ta\u015flar\u0131 olarak “\u00f6zy\u00f6netim ve kad\u0131nlar\u0131n hayat\u0131n her alan\u0131na kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131” g\u00f6r\u00fcyorlar. Bir\u00e7ok kad\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, “ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k” ile de ba\u011flant\u0131l\u0131. K\u0131sacas\u0131, kad\u0131nlar \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc “korkusuz ve onurlu bir ya\u015fam” olarak tan\u0131mlad\u0131lar. Tart\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n, bilgece ve sade bir \u015fekilde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fey olarak tan\u0131mlad\u0131 ve “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ekmek ve su gibidir”<\/strong> dedi.<\/p>\n Til Temir’den Arap bir kad\u0131n olan Xewla Diyad, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hayattaki temel bir ihtiya\u00e7 olarak a\u00e7\u0131kl\u0131yor. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, ayn\u0131 anda ‘varolu\u015f ve yoklu\u011fu’ tan\u0131mlayan do\u011fal bir insan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yor. \u0130\u00e7ten duygular\u0131 ve co\u015fkusuyla \u015f\u00f6yle diyor:\u00a0“\u00d6zg\u00fcrl\u00fck kutsal, g\u00fczel ve b\u00fcy\u00fck bir \u015feydir. Bir insan kendi dilinde \u00f6zg\u00fcrce konu\u015ftu\u011funda, kendi k\u0131yafetleri ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr. Bir insan\u0131n kendi fikirleri oldu\u011funda ve kimse ba\u015fkas\u0131na otorite dayatmad\u0131\u011f\u0131nda, yani kimse ona ‘kalk’ veya ‘otur’ demedi\u011finde, ama bir insan kendi ba\u015f\u0131na bir \u015feyler yapt\u0131\u011f\u0131nda, i\u015fte o zaman bir insan \u00f6zg\u00fcrce hareket edebilece\u011fini, fikirlerini \u00f6zg\u00fcrce ifade edebilece\u011fini, i\u00e7indekileri d\u0131\u015fa vurabilece\u011fini ve art\u0131k bir k\u00f6le olup ba\u015fkas\u0131n\u0131n elinde bir emir cihaz\u0131yla y\u00fcr\u00fcmeyece\u011fini anlar.”<\/strong><\/p>\n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck tan\u0131mlar\u0131 genellikle kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zlemlerini ve ac\u0131lar\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r. Bir\u00e7ok kad\u0131n i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131rr\u0131, kendilerinden al\u0131nan \u015feyleri geri kazanmakta ve kendilerinden esirgenen ihtiya\u00e7lara eri\u015fmekte yatar. Jinwar k\u00f6y\u00fcnden Bedrana gibi kad\u0131nlar, kad\u0131nlar\u0131n kendi kendilerini \u00f6rg\u00fctlemeleri ve ortak y\u00f6netimleri sayesinde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tad\u0131n\u0131 ve anlam\u0131n\u0131 kad\u0131n k\u00f6y\u00fcnde \u00f6\u011frendiklerini a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. Jinwar’da annesi ve be\u015f k\u0131z karde\u015fiyle ya\u015fayan 8 ya\u015f\u0131ndaki bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu, “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck nedir?” sorusuna, etraf\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 i\u015faret ederek ve emin bir \u015fekilde \u015f\u00f6yle cevap veriyor:\u00a0“\u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u00e7ocuklard\u0131r! Burada oynayan ve sal\u0131ncaklarda sallanan t\u00fcm \u00e7ocuklar! \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u00e7ocuklard\u0131r!”<\/strong><\/p>\n Jinwar’dan ba\u015fka bir sakin de \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131n fikir ve duygu birli\u011fi oldu\u011funu belirtiyor ve \u015f\u00f6yle diyor:\u201cBir insan d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, g\u00f6r\u00fc\u015flerini hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe duymadan ifade edebildi\u011finde ve kendini temsil edebildi\u011finde; bir kad\u0131n kendi ki\u015fili\u011finde d\u00fcnyan\u0131n kad\u0131nlar\u0131n\u0131, K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131n\u0131, Arap, Asur ve S\u00fcryani kad\u0131nlar\u0131n\u0131 temsil edebildi\u011finde; t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131 \u00f6z savunma yoluyla korudu\u011funuzda; kendinizi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck fikrine ve ideolojisine kapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ve t\u00fcm bilgiyi kendi i\u00e7inizde toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, i\u015fte t\u00fcm bunlar benim i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr. Bizim i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015fudur.\u201d<\/strong><\/p>\n Kad\u0131nlar siyasi, sosyal, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlerde yerlerini al\u0131yor ve kad\u0131nlar\u0131n iradesini ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc tan\u0131ma a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu sosyal de\u011fi\u015fimlerden bahsediyorlar. Kongra Star Koordinasyon Kurulu \u00dcyesi B\u00ear\u00eevan Xalid, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dikkat \u00e7ekti. Kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelesinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasiye ula\u015fmada \u00f6nc\u00fc bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:\u00a0“Demokrasi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc anlaman\u0131n temelidir. Kendi kendini y\u00f6netmenin kendisi, demokrasiyle nas\u0131l ya\u015fayabilece\u011fimizin bir \u00f6rne\u011fidir diyebiliriz. Bu, her \u015feye ve herkese de\u011fer vermek demektir. \u0130nsanlara ve topluma de\u011fer vermek demektir. Her \u015feyden \u00f6nce, herkesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131za dahil edersiniz ve bir ortakl\u0131k kurars\u0131n\u0131z. Demokrasiyi en \u00e7ok getiren ve \u00f6nc\u00fcl\u00fck edenler kad\u0131nlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlar sadece etnik kimlikleriyle m\u00fccadele etmediler. Kad\u0131n kimlikleriyle ve her \u015feyden \u00f6nce cinsiyetlerini savundular. \u0130ster K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131, ister Araplar, ister S\u00fcryaniler, ister T\u00fcrkmenler olsun, Kuzey ve Do\u011fu Suriye’de ya\u015fayan t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelesi kad\u0131n kimlikleri i\u00e7in birle\u015fmi\u015fti.”<\/strong><\/p>\n Do\u011fu\u015ftan gelen g\u00fc\u00e7lerini \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn temeli olarak g\u00f6ren kad\u0131nlar\u0131n aksine, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn kriterlerini toplumdaki erkeklerin stat\u00fcs\u00fcne g\u00f6re tan\u0131mlayan ba\u015fka bir kad\u0131n grubu da var. Onlar g\u00fcc\u00fc ve kontrol\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olarak anl\u0131yor ve ‘kad\u0131nlar\u0131n erkeklerle ayn\u0131 haklara, g\u00f6revlere ve s\u00f6z hakk\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131’ istiyorlar. Ayr\u0131ca, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc mevcut sistemin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ‘toplumun geleneklerine g\u00f6re bir ya\u015fam’ olarak yorumlama e\u011filimi de mevcut. Buna ek olarak, baz\u0131 kad\u0131nlar hen\u00fcz \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc deneyimlemedikleri i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131n\u0131 tan\u0131mlayamad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Aile ve evlilik ili\u015fkilerinde kad\u0131nlara y\u00f6nelik \u015fiddet ve cinsiyet\u00e7i yakla\u015f\u0131mlar\u0131n devam etti\u011fine dikkat \u00e7ekiyorlar. \u00c7o\u011fu kad\u0131n, ‘iktidardaki erke\u011fin bilgeli\u011fini’, ‘toplumun gelenek ve g\u00f6reneklerini’, ‘dinin etkisini’, ‘ekonomik sorunlar\u0131’, ‘sava\u015flar\u0131 ve i\u015fgal sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131’ kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki ba\u015fl\u0131ca engeller olarak g\u00f6r\u00fcyor. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe dair farkl\u0131 anlay\u0131\u015flara ra\u011fmen, Kuzey ve Do\u011fu Suriye’deki \u00e7o\u011fu kad\u0131n, Rojava Devrimi ile kad\u0131nlar\u0131n ve toplumun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe do\u011fru b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar att\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yor. Ancak y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri devam ediyor. Onlar, i\u00e7sel g\u00fc\u00e7lerinin fark\u0131na varmay\u0131, kad\u0131n birli\u011fini, toplum taraf\u0131ndan tan\u0131nmay\u0131 ve \u00f6zg\u00fcn k\u00fclt\u00fcrlerinin korunmas\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe giden yolun temeli olarak g\u00f6r\u00fcyorlar.<\/p>\n K\u00fcrdistan da\u011flar\u0131ndaki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 da \u015fark\u0131lar\u0131nda ve an\u0131lar\u0131nda b\u00fcy\u00fck emek ve \u015fiddetli m\u00fccadelelerle kazan\u0131lan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck anlar\u0131ndan bahsederler. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck olgusunun, evrenle, do\u011fayla, tarihle ve toplumla olan t\u00fcm insan ili\u015fkilerinde anlam kazanmas\u0131ndan gurur duyarlar. \u015eehit H\u00eal\u00een Murat, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hakk\u0131ndaki duygular\u0131n\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015ftir:<\/p>\n Da\u011f zirvelerinde olmak asalet, g\u00fczellik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck duygusu veriyor. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcne \u00e7ok yak\u0131n\u0131z\u2026 Bu da\u011flarda yeni bir toplum, yani \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ortak bir ya\u015fam s\u00fcr\u00fcyoruz. Her \u015fey ya\u015fam ve \u00f6l\u00fcm aras\u0131nda bir s\u0131n\u0131rda. M\u00fccadelenin g\u00fczellikleri kar\u015f\u0131s\u0131nda zorluklar ve ac\u0131lar da \u00e7ok a\u011f\u0131r\u2026 Bu tarihi m\u00fccadelelere tan\u0131kl\u0131k eden her da\u011f zirvesi hakk\u0131nda yazmak \u00e7ok \u00f6nemli. [\u2026] K\u00fcrdistan, diren\u00e7li insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc temsil ediyor.<\/strong><\/p>\n \u015eehit Helen Murad, ayn\u0131 zamanda \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc derinlemesine yaratan devrimci bir kad\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011fine ve tavr\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in verdi\u011fi i\u00e7 m\u00fccadeleyi de dile getiriyor:<\/p>\n “\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ruhsal ve fikirsel bir olgu oldu\u011funu daha derinden hissediyorum. Ya\u015fam\u0131 fiziksel ve d\u00fcrt\u00fcsel bir varolu\u015f olmaktan \u00e7\u0131karmak, en de\u011ferli \u015fey haline gelir. Bu toplumsalla\u015fma, ayn\u0131 zamanda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck bilincinin idrak edilmesi anlam\u0131na gelir. Nas\u0131l ki yanl\u0131\u015f bir ya\u015fam do\u011fru ya\u015fanamazsa; yanl\u0131\u015f ve do\u011frunun i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesi ve bazen birinin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 da insan\u0131 bu durumdan kurtarmaz. Yanl\u0131\u015f ve do\u011fru aras\u0131nda gidip gelen bir ya\u015fam kadar tehlikeli bir ya\u015fam yoktur. Bu, liberalizm ideolojisi taraf\u0131ndan dayat\u0131lan ya\u015fam alg\u0131s\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekte bu, ya\u015fam\u0131n katledilmesidir (ya\u015fam k\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r). Bu y\u00fczden yanl\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 her zaman sava\u015fmam\u0131z \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu sava\u015ftan zaferle ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ki\u015filikle \u00e7\u0131kmak, bahsetti\u011fim fiziksel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ve d\u00fcrt\u00fcleri a\u015fmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu ise iddia, \u00e7aba, kararl\u0131l\u0131k ve fark\u0131ndal\u0131k (serwextb\u00fbn) gerektirir. [\u2026]<\/strong>”<\/p>\n Ego sava\u015f\u0131n\u0131n en zor sava\u015f oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir ger\u00e7ektir. Ama bunun d\u0131\u015f\u0131nda, bir insan\u0131n onurlu, iradeli ve g\u00fczel bir hayat ya\u015famas\u0131n\u0131n ba\u015fka bir yolu yoktur. Geriye bakt\u0131\u011f\u0131mda, ki\u015fili\u011fimin zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 ve eksikliklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rebiliyorum. \u00d6nemli olan, ataerkillikten kurtulmakt\u0131r. B\u00f6ylece, zaman\u0131nda ve gerekti\u011fi kadar m\u00fcdahale g\u00fcc\u00fc yarat\u0131labilir. Bu temelde, yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 \u200b\u200byapaca\u011f\u0131m ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe bir ad\u0131m daha yakla\u015faca\u011f\u0131m\u2026 [\u2026] Biliyorum ki, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ortam\u0131nda bahanelerin pek bir anlam\u0131 yoktur. Ne olursa olsun, \u00f6nemli olan \u00f6zg\u00fcrce ve d\u00fcr\u00fcst\u00e7e ya\u015famakt\u0131r. Engellere tak\u0131l\u0131p kalmamak, her zaman akmak\u2026 Akan su gibi\u2026 \u0130\u015fte \u00f6zg\u00fcrl\u00fck budur\u2026<\/p>\n \u015eehit Arman\u00e7 Goskar, g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve dayan\u0131\u015fma aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi \u015fu dokunakl\u0131 s\u00f6zlerle de ifade ediyor:<\/p>\n ‘Arkada\u015f\u0131n\u0131 kurtarmak, onun davas\u0131na hizmet etmek, s\u00fcrekli sava\u015fmak, halk\u0131 savunmak, ac\u0131mas\u0131z d\u00fc\u015fmana en sert darbeleri indirmek. Bunlar\u0131n hepsinin toplam\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe olan inan\u00e7, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe duyulan ihtiya\u00e7t\u0131r\u2026 [\u2026] \u0130\u015fte bu y\u00fczden arkada\u015flar\u0131m de\u011ferli, e\u015fsizdir. \u0130\u015fte bu y\u00fczden m\u00fccadelemiz, sava\u015f\u0131m\u0131z \u00e7ok \u00f6nemli ve de\u011ferlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6zde sona ermi\u015f \u00fctopyalar\u0131 kucakl\u0131yoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcnelin sonundaki \u0131\u015f\u0131\u011fa inan\u0131yoruz ve onu g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck bizim i\u00e7in de\u011ferlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc maddele\u015ftirilemez veya k\u00f6lele\u015ftirilemez.’<\/strong><\/p>\n \u015eehit Sorxwin Munzur da , t\u00fcm zorluklara ve s\u0131k\u0131nt\u0131lara ra\u011fmen, Zagros Da\u011flar\u0131’nda\u00a0\u00f6zg\u00fcrl\u00fck arzusunu \u015fu s\u00f6zlerle dile getirmi\u015ftir\u00a0: “Bir kad\u0131n olarak yaln\u0131z kalsam bile, kendime s\u00f6z veriyorum ki, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten asla ve asla vazge\u00e7meyece\u011fim.”<\/strong><\/p>\n Bu kahraman kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam deneyimleri ve m\u00fccadeleleri, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn burada ve \u015fimdi ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve zengin fikirler, m\u00fccadele, s\u0131k\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ve kolektif bir ruhla elde edilmesi gerekti\u011fini g\u00f6steriyor. Ba\u015fka bir deyi\u015fle: \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe giden yol uzun ama ayn\u0131 zamanda yak\u0131nd\u0131r. \u00d6nemli olan, bu yolda kararl\u0131l\u0131kla, sevgiyle ve dostlukla nas\u0131l y\u00fcr\u00fcyece\u011fimizi bilmektir.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131mlamak kolay de\u011fildir. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan ve halklardan bir\u00e7ok insan \u2013 erkek ve kad\u0131nlar, filozoflar, sosyologlar, i\u015f\u00e7iler ve \u00e7ift\u00e7iler \u2013 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, ya da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. \u0130nsanl\u0131k tarihinde binlerce devrim ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve milyonlarca insan, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn en onurlu \u015fey oldu\u011fu inanc\u0131yla, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015fmak i\u00e7in hayatlar\u0131n\u0131 feda ettiler. […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1726,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78,53,32],"tags":[],"class_list":["post-1725","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jineoloji-akademisi","category-makale","category-tirki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1725"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1725\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1727,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1725\/revisions\/1727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jineoloji.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}